ΜΙΑ ΕΞΙΣΩΣΗ... 1000 ΛΕΞΕΙΣ (Part 4)

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ)

Σε συνέχεια των προηγούμενων άρθρων, γίνεται συζήτηση σχετικά με πιθανά οικονομικά μέτρα μια εναλλακτικής οικονομικής πολιτικής σε σχέση με αυτήν που επιβάλλει το μνημόνιο.

Η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας είναι ένα μεγάλο αγκάθι αλλά μπορεί να αποτελέσει και καλή λύση ανάγκης για το ελληνικό δημόσιο. Και τι εννοώ… Υπάρχουν πολλές υπηρεσίες που πληρώνουν υπέρογκα ποσά σε ενοίκια για στέγαση σε κέντρα πόλεων. Η μετεγκατάσταση πολλών υπηρεσιών σε κτήρια του δημοσίου μπορεί να εξοικονομήσει αρκετά κονδύλια που προορίζονται μέσα από τον ετήσιο προϋπολογισμό του κράτους για ενοίκια. Η αξιοποίηση μεγάλων εκτάσεων, όπως αυτή του Ελληνικού, μέσω παραχώρησης σε ιδιωτικές εταιρίες επίσης θα αποφέρει έσοδα ειδικά εάν προωθηθούν έργα όπως: κατασκευή αιολικών και ηλιακών πάρκων από ιδιώτες έναντι κάποιο ενοικίου και προσφοράς πράσινης ενέργειας για την ηλεκτροδότηση των γύρω περιοχών (έτσι ώστε να αποφορτιστεί και το περιφερειακό δίκτυο της ΔΕΗ) και κατασκευή πιστών Formula 1 και Moto GP και ενοικίασή τους στην ομοσπονδία της FIA μπορεί να αποφέρει έσοδα μέχρι και 140 εκατ. Ευρώ το χρόνο.

Στο κομμάτι των αποκρατικοποιήσεων πρέπει να υπάρξει περισσότερη κινητοποίηση. Η απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας σε συνδυασμό με πώληση της ΔΕΗ σε ιδιώτες επενδυτές μπορεί να εξαλείψει το μονοπώλιο στην αγορά ενέργειας και να δημιουργήσει  οιονεί ανταγωνισμό. Επίσης καιρός είναι να δοθεί και βάση μεγάλη στον ορυκτό πλούτο της χώρας. Και μιλάω φυσικά για τα πιθανά κοιτάσματα χρυσού στην περιοχή της Χαλκιδικής όπως επίσης και τα κοιτάσματα αργού πετρελαίου νότια της Κρήτης. Βάσει μίας επιστημονικής μελέτης που είχε σταλεί στο Υπουργείο Ανάπτυξης, πριν από ένα χρόνο, μια ενδεχόμενη επένδυση σε φυσικό αέριο στο θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου μπορεί να αποφέρει οφέλη που αντιστοιχούν σε πλήρη αποπληρωμή του ελληνικού χρέους και μπορεί να αποτελέσει κινητήριο κεφάλαιο για επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας. Επίσης πολύ βασικό είναι καταλάβουμε το είδος της οικονομίας που αντιπροσωπεύουμε σαν χώρα και εκεί μετά να δοθεί η βάση της παραγωγικής διαδικασίας. Είμαστε μία χώρα καθαρά αγροτική – τουριστική – ναυτιλιακή ας δοθεί βάση σε αυτά μέσω κατάλληλων επενδύσεων έτσι ώστε να ξεκινήσει η ελληνική οικονομία από μία παραγωγική βάση κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της και όχι μια οικονομία που το μόνο πράγμα που παρήγαγε για τόσα χρόνια ήταν μόνο γραφειοκρατία και παραοικονομία.

Φυσικά το θέμα είναι το κατά πόσο θα εξασφαλισθούν τα εν λόγω χρήματα. Το ζήτημα είναι κατά πόσο η ελληνική κυβέρνηση και περισσότερο η Κομισιόν είναι διατιθέμενες να σώσουν την οικονομία και όχι τις τράπεζες. Από το 170% του ΑΕΠ που αντιστοιχεί σε ελληνικό χρέος σχεδόν το 90% ανήκει σε τοκοχρεολύσια ενώ βάσει σχεδίου για το haircut κατά 50% του χρέους, το πραγματικό χρέος θα φτάσει (αν κριθεί επιτυχές το PSI) στο 125% του ΑΕΠ – δηλαδή σε επίπεδα του 2009 όταν και η Ελλάδα μπήκε στο μνημόνιο. Μπήκαμε δηλαδή σε ένα χρηματοοικονομικό φαύλο κύκλο που το μόνο που μας δίνει είναι περισσότερη ύφεση (ξεκινήσαμε με -3% και θα φτάσουμε μέχρι το τέλος του 2011 στο -7,5% βάσει εκτιμήσεων του ΔΝΤ). Ας πάρουμε λοιπόν την πρωτοβουλία μέσω διεθνών νόμων οικονομικού δικαίου να μηδενίσουμε τελείως κόστος και βάρος των τοκοχρεολυσίων και να προχωρήσουμε σε ριζική αναδιάρθρωση του χρέους έτσι ώστε να φύγει από πάνω μας ένα ασύμφορο βάρος. Το έλλειμμα και η επιμονή των Γερμανών για μηδενισμό του δεν αποτελεί και δεν θα έπρεπε να αποτελεί  άμεση προτεραιότητα για την ελληνική κυβέρνηση μιας και τείνει θα αυξήσει το χρέος σε περίοδο ύφεσης. Εδώ και πάλι μπαίνει η εξίσωση  Y = C + I + G + X – M  στην ανάλυση μέσω της μεταβλητής C. Η κατανάλωση εξαρτάται από το επίπεδο εισοδήματος Y ως συνάρτηση της φορολογίας T που επιβάλλει η κυβέρνηση προκειμένου είτε να καλύψει ένα επίπεδο δημοσίων δαπανών G , είτε να καλύψει κάποιο υπέρογκο δημοσιονομικό έλλειμμα, άρα C = f(Y - T). Σε μια οικονομία με ύφεση -7,5% και τα βασικά μεγέθη I,G,X – M μειωμένα και σαφώς μειωμένη κατανάλωση C, το έλλειμμα μεγαλώνει όπως επίσης αυξάνεται και η ζήτηση από μεριάς της ελληνικής κυβέρνησης για εξεύρεση δανειακών κεφαλαίων αυξάνοντας ακόμα περισσότερο το χρέος.

Καταλήγοντας, τα πράγματα μπορούν να οργανωθούν καλύτερα αρκεί να δοθεί βάση στα ουσιώδη για την ελληνική οικονομία και αφεθούν λίγο στην άκρη οι τράπεζες. Καιρός είναι πλέον να διαχωριστεί η πολιτική από την οικονομική και να παρθούν αποφάσεις με βάση το καλύτερο οικονομικό συμφέρον της Ελλάδας. Η νοοτροπία του «ραγιά» θα πρέπει να αποτιναχτεί από πάνω μας, μια νοοτροπία που το πολιτικό μας σύστημα μας επέβαλλε και μας έκανε δέσμιους μιας πολιτικής ολιγαρχίας της ΕΕ και των τραπεζών. Ο καιρός απαιτεί ανθρώπους τεχνοκράτες στα τιμόνια της κυβέρνησης αλλά όμως τεχνοκράτες ανεξάρτητους και χωρίς δεσμούς με ΕΕ και ΔΝΤ, άνθρωποι γνώστες του τι χρειάζεται πραγματικά μια οικονομία, άνθρωποι με θάρρος προκειμένου να αντιταχθούν σε μια οικονομική πολιτική προτεκτοράτου και οικονομικού αδιεξόδου, οικονομολόγους φιλελεύθερους και κευνσιανούς ταυτόχρονα. Χρειάζεται ένα νέο δόγμα οικονομικής πολιτικής στο οποίο το «αόρατο χέρι» καθώς και η ελεύθερη αγορά θα κυριαρχεί αλλά με αμείλικτο κρατικό παρεμβατισμό σε περιόδους ανισορροπίας καθώς και σε περιπτώσεις αντι – ανταγωνιστικές, ένα κράτος τροχονόμου μεταξύ παραγωγικότητας - κέρδους και κερδοσκοπίας.

(ΤΕΛΟΣ)

(Πηγή εικόνων -  prodromikos.wordpress.com, efthimia.gr)

Ο "ΧΡΥΣΟΣ" ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ

Μια νέα μέρα αρχίζει για την Ευρώπη καθώς έχουμε και επισήμως, από χθες, συμφωνία για την αναθεωρημένη συνθήκη της Λισαβόνας. Η νέα συνθήκη δεσμεύει τα 23 κράτη μέλη της ΕΕ να τηρούν ισοσκελισμένους προϋπολογισμός ενώ δίδεται το περιθώριο για την δημιουργία ενός διαρθρωτικού ελλείμματος της τάξης του 0,5% του ΑΕΠ. Ο «Χρυσός» κανόνας για τα δημοσιονομικά της Ευρωζώνης, δεσμεύει πλέον τα κράτη μέλη να τηρούν αυστηρές διαδικασίες δημοσιονομικής πειθαρχίας ενώ σε περίπτωση παράβασης των εν λόγω κανόνων, προβλέπεται αποπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για επιβολή αυστηρών κυρώσεων. Ειδικά στην περίπτωση των κρατών μελών της Ευρωζώνης οι κυρώσεις μπορούν να φτάσουν μέχρι και σε έξοδο από το Ευρώ. Επίσης θεσμοθετείται και το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Σταθερότητας (ΕΤΜ) το οποίο πρόκειται να αντικαταστήσει το ήδη υπάρχον EFSF. Με βάση δημοσίευμα της εφημερίδας «Καθημερινή» τα βασικά σημεία της νέας συνθήκης, που θα καταρτισθεί τον Μάρτιο του 2012, περιλαμβάνουν τα εξής:

- Οι 17 χώρες της ευρωζώνης θα προχωρήσουν σε μια «Ένωση δημοσιονομικής σταθερότητας» με «ενισχυμένη διακυβέρνηση για να ενθαρρύνουν τη δημοσιονομική πειθαρχία» αλλά και «την ισχυρότερη ανάπτυξη, το μεγαλύτερο ανταγωνισμό και την κοινωνική συνοχή».

- Κάθε χώρα-μέλος της ευρωζώνης δεσμεύεται να υιοθετήσει ένα «νέο δημοσιονομικό κανόνα», τον αποκαλούμενο και «χρυσό κανόνα». Η ρύθμιση αυτή πρέπει να ενταχθεί στο Σύνταγμα των χωρών. Μέχρι στιγμής μόνο η Γερμανία και η Ισπανία έχουν υιοθετήσει τέτοιους κανόνες. Οι κανόνες αυτοί πρέπει να είναι κοινοί: ο γενικός προϋπολογισμός θα πρέπει να είναι ισοσκελισμένος ή πλεονασματικός. Ωστόσο, οι χώρες μπορούν να παρουσιάζουν ένα «διαρθρωτικό έλλειμμα» που δεν θα ξεπερνά το 0,5% του ΑΕΠ. Ο γερμανικός «χρυσός κανόνας», για παράδειγμα, ορίζει ότι το ανώτατο ετήσιο διαρθρωτικό έλλειμμα δεν μπορεί να ξεπερνά το 0,35% του ΑΕΠ, αρχής γενομένης από το 2016.

- Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα είναι αρμόδιο να επαληθεύει αν ο δημοσιονομικός κανόνας κάθε χώρας ανταποκρίνεται στις αρχές που ορίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι Βρυξέλλες θα προτείνουν επίσης ένα χρονοδιάγραμμα με βάση το οποίο οι χώρες θα συγκλίνουν προς ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς. Οι κυβερνήσεις που θα μπουν στο στόχαστρο λόγω υπερβολικών ελλειμμάτων θα πρέπει να παρουσιάσουν ένα πρόγραμμα δομικών μεταρρυθμίσεων το οποίο θα τεθεί υπό την επίβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

- Θα επιβάλλονται πιο συστηματικές κυρώσεις για τις χώρες τα ελλείμματα των οποίων ξεπερνούν το προκαθορισμένο όριο του 3% του ΑΕΠ ή των οποίων το έλλειμμα διογκώνεται υπερβολικά. Οι κυρώσεις αυτές, που θα προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα επιβάλλονται αυτόματα εκτός και αν διαφωνεί με αυτές μια «ειδική πλειοψηφία» των χωρών μελών της ευρωζώνης. Μέχρι σήμερα αρκούσε απλή πλειοψηφία για να σταματήσει τις κυρώσεις.

- Οι προτάσεις των Βρυξελλών για την ενίσχυση της παρακολούθησης των εθνικών προϋπολογισμών, ακόμη και στο στάδιο της προετοιμασίας τους, θα «εξεταστούν γρήγορα» από τις κυβερνήσεις. Εφόσον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «διαπιστώσει ιδιαίτερα σοβαρές παραβιάσεις του Συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης», θα μπορεί να ζητά αναθεώρηση του σχεδίου του προϋπολογισμού.

 (Πηγή εφημ. Καθημερινή)

Στην πολιτική πλευρά, τώρα, της συνόδου υπάρχουν νικητές και ηττημένοι. Στην μεριά των κερδισμένων ανήκουν Μέρκελ και Σαρκοζί οι οποίοι πλέον γίνονται και οι μοναδικοί παίκτες στην Ευρωπαϊκό παιχνίδι. Ειδικά η γερμανική πλευρά βγαίνει στα σημεία κερδισμένη καθώς πέτυχε αυτά που επιδίωκε με ελάχιστες υποχωρήσεις όπως η δυνατότητα υποχρεωτικής συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα σε μελλοντικές αναδιαρθρώσεις χρεών κρατών μελών του Ευρώ. Στο μπλοκ των κερδισμένων μπαίνει και ο Κεντρικός Τραπεζίτης της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι καθώς αποκτά πλέον την διαχείριση των 2 ταμείων ΕΤΣ και ΕΤΧ κίνηση η οποία και επικύρωσε την κίνησή του, μια μέρα πριν, να μειώσει το βασικό ευρωπαϊκό επιτόκιο στο 1% κάνοντας τον κύριο οικονομικό διαχειριστή του Ευρώ. Η μεγάλη χαμένη είναι η Βρετανία, η οποία και απομονώνεται πλέον επίσημα από την υπόλοιπη Ευρώπη ύστερα και από άρνηση της για συναίνεση στην νέα Συνθήκη, παραπέμποντας στις εποχές Θάτσερ.

Το σίγουρο είναι ότι πλέον η Γερμανία έκοψε και έρανε την Ευρώπη στα μέτρα της εξασφαλίζοντας το κλαμπ του Βορρά από μελλοντικές κρίσεις χρέους και θέτοντας τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ υπάκουων και ανυπάκουων, δημοσιονομικά, κρατών μελών. Φυσικά το καμπανάκι για άλλη μια φορά χτυπά για την Ελλάδα καθώς η επικύρωση της νέας συνθήκης θέτει σε καθεστώς πολυετούς λιτότητας την ελληνική οικονομία ενώ ενδεχομένως να σηματοδοτεί και νέα μέτρα προκειμένου να εξασφαλισθούν, σχετικά γρήγορα, οι στόχοι του μνημονίου. Το βασικό θέμα όμως από εδώ και πέρα είναι αν η εν λόγω κίνηση θα σταθεροποιήσει την εμπιστοσύνη των αγορών απέναντι στην Ευρωζώνη και θα αποτελέσει το πρώτο βήμα (ουσιαστικό αυτή την φορά) για έξοδο από την κρίση χρέους. 

Προσωπική εκτίμηση είναι ότι δεν θα αλλάξει κάτι ουσιαστικό, μιας και η νέα συνθήκη κάνει επίσημη πλέον πολιτική της ΕΕ τον γερμανικό «μερκαντιλισμό» και δημοσιονομικό προστατευτισμό, πράγμα το οποίο ήταν κάτι σαν η σκιώδης οικονομική πολιτική της ΕΕ τα τελευταία 2 χρόνια. Απόδειξη, το γεγονός ότι με την ίδια πολιτική επιβολής δημοσιονομικής πειθαρχίας στις περισσότερες χώρες του Ευρώ, οι αγορές προεξοφλούν περισσότερη ύφεση (τα spread αυξάνονται) και οι οίκοι αξιολόγησης απειλούν με υποβαθμίσεις το σύνολο των κρατών μελών της Ευρωζώνης. Ίσως τελικά η ύπαρξη μιας Ευρώπης 2 ταχυτήτων να είναι επιτακτική προκειμένου να διαλυθούν οι διαρθρωτικές οικονομικές ανομοιογένειες μεταξύ των κρατών του Βορρά και κρατών του Νότου.

ΜΙΑ ΕΞΙΣΩΣΗ... 1000 ΛΕΞΕΙΣ (Part 3)

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ)

Μέχρι τώρα, με βάση τα 2 προηγούμενα άρθρα, είδαμε ότι η επιλογή και η επιμονή σε μια αδιέξοδη οικονομική πολιτική οδηγεί σε στρέβλωση των βασικών μεγεθών μιας οικονομίας. Και εδώ πλέον εισέρχεται το ερώτημα τι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικό;

Αν το θέμα εξεταστεί κυρίως και μόνο από οικονομικής απόψεως, την λύση την δίνει ίδια η θεωρία μέσω της εξίσωσης του εισοδήματος Y = C + I + G + X – M. Την πρώτη απάντηση την δίνει το Χ –Μ  καθώς λογική «αναδεικνύω» τα ελληνικά προϊόντα και «προτιμώ» αυτά οδηγούν σε μείωση των εισαγωγών τουλάχιστον σε αγαθά τα οποία μπορούν να παραχθούν και εγχώρια (π.χ. ζαρζαβατικά, κρασί, λάδι, γάλα, τυροκομικά, κρέατα,  βαμβάκι, καπνά κ.α.). Παράλληλα η υιοθέτηση μιας καμπάνιας διαφήμισης (κυρίως από μεριάς των αγροτικών συνεταιρισμών) και έντονης προώθησης των ελληνικών προϊόντων προς τα έξω καθώς επίσης και δημιουργία συγκριτικού πλεονεκτήματος μέσω της ειδίκευσης (π.χ. ηλιακή και αιολική ενέργεια, εκτροφή σαλιγκαριών – αποτελούν έδεσμα σε Γαλλία με τεράστια ζήτηση, καλλιέργεια μανιταριών και τυποποίησή τους κ.α. Για όλα αυτά υπάρχουν κοινοτικά κονδύλια που χρηματοδοτούν έως και 50% του κόστους της επένδυσης). Αυτά οδηγούν σε αύξηση των εξαγωγών και συνολικά σε εμπορικό πλεόνασμα (άρα Χ –Μ > 0).

Το κράτος θα πρέπει να εξορθολογήσει την λειτουργία του, αυτό σημαίνει πώς για να γίνει αποτελεσματικό θα πρέπει να καθιερώσει ένα πλαίσιο επενδύσεων τύπου fast track με κίνητρα την ελάχιστη γραφειοκρατία, την επιτάχυνση των διαδικασιών αξιολόγησης επενδυτικών σχεδίων και ελαστικότερους φορολογικούς συντελεστές. Μια σκέψη θα ήταν η μείωση του φόρου των επιχειρήσεων με παράλληλη όμως αύξηση των προσλήψεων (κατά το ποσό μείωσης του φόρου δηλ. π.χ. -5% στο φόρο +5% στις προλήψεις) με ελάχιστη σύμβαση 1 χρόνου (επιχειρησιακού τύπου σύμβασης). Επίσης για τον επαναπατρισμό των κεφαλαίων θα μπορούσε να υπάρξει κάποιος διακανονισμός με τις επιχειρήσεις ή τους μεγαλοκαταθέτες του τύπου – μείωση του φόρου καταθέσεων σε επίπεδα ανταγωνιστικά σε σχέση με την Ελβετία (ή με άλλους φορολογικούς παραδείσους) με αντάλλαγμα την αγορά, από μεριάς επιχειρήσεων και μεγαλοκαταθετών, εντόκων γραμματίων του ελληνικού δημοσίου 6μηνης (τουλάχιστον) διάρκειας με επιτόκιο χαμηλότερο από εκείνο της αγοράς. Με όλα αυτά τα μέτρα εξασφαλίζεται η αύξηση της κατανάλωσης (C) μέσω της αύξησης της απασχόλησης ενώ οι επενδύσεις (I) αποκτούν ένα ευέλικτο χαρακτήρα που επιταχύνει έτσι τους ρυθμούς ανάκτησης της αγοράς και αυξάνουν ακόμα περισσότερο την πιθανότητα θετικών ρυθμών ανάπτυξης.

Τέλος υπάρχει και το θέμα των δημοσίων δαπανών (G). Εδώ, όπως προαναφέρθηκε και παραπάνω, θα πρέπει να υπάρξει αναδιάρθρωση των δαπανών. Δυστυχώς το τεράστιο μέγεθος του δημοσίου τομέα κάνει επιτακτική την μείωση του μέσω μιας μορφής εφεδρείας που να συνοδεύεται από υποχρεωτική συνταξιοδότηση για τρίτη ηλικία π.χ. από 60 ετών και άνω, εθελοντική για μεσήλικες (από 50 ετών και άνω) ή υπαγωγή σε καθεστώς εφεδρείας με καταβολή του 60% του βασικού μισθού και τέλος για τις ηλικίες από 49 ετών και κάτω, εκτενής ετήσια αξιολόγηση των υπαλλήλων (στα πρότυπα του ιδιωτικού τομέα) με ανακατανομή τους σε όλη την επικράτεια σε φορείς και παραρτήματα υπηρεσιών που υπολειτουργούν (αποσυμφόρηση των υπηρεσιών των μεγάλων αστικών κέντρων). Φυσικά η χρηματοδότηση των μέτρων αυτών μπορεί, σε πρώτη φάση, να καλυφτεί μέσω βραχυχρόνιου δανεισμού (εντόκων γραμματίων δημοσίου) και από την συγκέντρωση κονδυλίων από την αποκοπή των επιδομάτων μπόνους ανωτάτων στελεχών των δημοσίων φορέων που όμως θα εξαιρεθούν από το καθεστώς της εφεδρείας. Η κατάργηση του θεσμού της μονιμότητας είναι επίσης επιτακτική καθώς η ανάγκη επιβίωσης σε ένα εργασιακό περιβάλλον ανταγωνιστικό αυξάνει την παραγωγικότητα, μειώνει την αδράνεια και κάνει τον δημόσιο τομέα περισσότερο ευέλικτο. Στο κομμάτι των ΔΕΚΟ, εδώ θα πρέπει να υπάρξει ένας βασικός διαχωρισμός όσο αφορά την κερδοφορία ή όχι των ΔΕΚΟ. Υπάρχουν 3 κατηγορίες εδώ: επιχειρήσεις & φορείς κερδοφόρες, ζημιογόνες και κάποιες που λειτουργούν στο επίπεδο του κόστους. Η διατήρηση των πρώτων είναι προφανής, για τις δεύτερες θα πρέπει να είτε να κλείσουν είτε να απορροφηθούν μερικώς (μερικές βασικές λειτουργίες τους κυρίως) από τις κερδοφόρες ενώ οι τελευταίες θα πρέπει να αναδιαρθρωθούν κυρίως μέσω της εκχώρησης του μάνατζμεντ σε ιδιώτες.

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…)

ΜΙΑ ΕΞΙΣΩΣΗ... 1000 ΛΕΞΕΙΣ (Part 2)

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ…)

Όπως αναφέρθηκε και στο προηγούμενο άρθρο, οι βασικές μεταβλητές της οικονομίας είναι η κατανάλωση (C), οι ιδιωτικές επενδύσεις (I), οι δημόσιες δαπάνες (G) και το εμπορικό πλεόνασμα (ή έλλειμμα) (X – M). Και τα τέσσερα αυτά μεγέθη έχουν θετική συναρτησιακή σχέση με το συνολικό παραγόμενο εισόδημα και δρώντας καταλυτικά το αυξάνουν (ή το μειώνουν σε περιόδους υφέσεων και κρίσεων όπου όλα τα μεγέθη φθίνουν) γεγονός που σηματοδοτεί ανάπτυξη (ή ύφεση) όπως ορίζει η εξίσωση Y = C + I + G + X – M. Προχωρώντας στην περίπτωση της Ελλάδας, παρατηρείται μια σειρά λανθασμένων πολιτικών σε οικονομικό κυρίως κομμάτι που οδηγούν στην τωρινή φάση, εκείνη της μνημονιακής εποχής όπου η ελληνική οικονομία συρρικνώνεται ολοένα και περισσότερο σε όλους τους τομείς και βυθίζεται ακόμα πιο βαθειά στην ύφεση.

Η αιτία του κακού φυσικά είναι μία από τις βασικές μεταβλητές στην θεμελιώδη εξίσωση του εισοδήματος, η μεταβλητή των δημοσίων δαπανών (G). Προκειμένου να περικοπούν οι δημόσιες δαπάνες – σπατάλες, λόγω δημοσιονομικής πειθαρχίας όπως ορίζει η τρόικα, γίνεται εντατικοποίηση της φορολογικής πολιτικής (μέσω αυξήσεων στο ΦΠΑ, μείωσης του αφορολογήτου ορίου, καταβολή έκτατης εισφοράς κ.α.) γεγονός που περιορίζει αρκετά την ροπή των καταναλωτών για κατανάλωση (C) λόγω μείωσης του εισοδήματός τους. Αντιστοίχως οι ελάχιστες καταθέσεις που σώζονται στις τράπεζες, με την φορολογική επιβάρυνση μειώνονται ακόμα περισσότερο οδηγώντας έτσι σε κλείσιμο της κάνουλας παροχής δανείων προς τις επιχειρήσεις και τελικώς την μείωση της μεταβλητής των επενδύσεων (I). Αποτέλεσμα το ΑΕΠ να μειώνεται συνεχώς μίας και όλη  η διαδικασία έχει κυκλική επίδραση και δρα πολλαπλασιαστικά σε όλα τα μεγέθη της οικονομίας. Αυτό είναι και το βασικό επακόλουθο μιας πολιτικής που επιβάλλει δημοσιονομική πειθαρχία χωρίς όρους σε περίοδο κρίσης.

Το ζήτημα λοιπόν δεν είναι στην βάση του κανονιστικό αλλά ουσιαστικό. Η οικονομία έχει ανάγκη από ρύθμιση και αναδιάρθρωση με σκοπό την επίτευξη θετικών ρυθμών ανάπτυξης αλλά και δημοσιονομικής πειθαρχίας μέσω της διατήρησης του επιπέδου των δημοσίων δαπανών σε κανονικά πλαίσια (βάση συνθήκης Μάαστριχτ). Για να γίνει αυτό πρέπει να σταματήσει ή να αναθεωρηθεί η λογική του μνημονίου. Το κούρεμα του χρέους κατά 50% δεν είναι από μόνο του λύση, αλλά αποτελεί μια «καλή» αρχή για να σχηματιστεί ένα γενικότερο πλαίσιο ανάπτυξης. Τα φορολογικά μέτρα πρέπει να σταθεροποιηθούν πλέον, πρώτον διότι με φθίνουσα την φορολογική ικανότητα του έλληνα μακροπρόθεσμα εξαλείφεται ο μοναδικός μηχανισμός εσόδων του κράτους, δεύτερον δεν αποδίδουν διότι ο μηχανισμός είσπραξης «μπάζει» και τρίτον, η λογική (κυρίως του Έλληνα) λέει πως όταν τα μέτρα γίνονται δυσβάσταχτα για την τσέπη, η ροπή για φοροδιαφυγή αυξάνεται. Γενικότερα ο οριζόντιος χαρακτήρας περικοπών που έχει το μνημόνιο πρέπει αν όχι να εγκαταλειφθεί τουλάχιστον να επαναδιαπραγματευθεί. 

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…)

ΜΙΑ ΕΞΙΣΩΣΗ... 1000 ΛΕΞΕΙΣ (Part 1)

Όταν το 1930 τα πρώτα θεμέλια της κευνσιανής θεωρίας έμπαιναν, άνοιγαν το δρόμο για την διέξοδο από το τρομερό οικονομικό κραχ του '29. Για τους οικονομολόγους η χρονιά του 1930 στην ουσία αποτέλεσε το σημείο μηδέν για την "αναδιάρθρωση" της οικονομικής θεωρίας και την δημιουργία ενός αυτόνομου πεδίου, εκείνου της μακροοικονομικής θεωρίας.

Όπως και στην φυσική, μέσω της θεωρίας της σχετικότητας του Αϊνστάιν, η αναπαράσταση της σύγχρονης θεωρίας έγινε μέσω της περίφημης εξίσωσης E = mc^2, έτσι και στην μακροοικονομική η εξίσωση του εγχώριου προϊόντος Y = C + I + G + (X - M), η οποία και περιγράφει το σύνολο της οικονομίας, έμελλε να γίνει έκτοτε μέχρι και σήμερα το σημείο αναφοράς οικονομικών πολιτικών που στηρίζονται περισσότερο σε δημοσιονομική πολιτική παρά σε νομισματική. Σύμφωνα λοιπόν με την εν λόγω εξίσωση, οι προσδιοριστικοί παράγοντες στην οικονομική ανάπτυξη μιας οικονομίας "ανοικτής" (συμπεριλαμβανομένου και του παράγοντα των εξαγωγών X - M) είναι η κατανάλωση (C), η ιδιωτική επένδυση (I), οι δημόσιες δαπάνες (G) και το εμπορικό πλεόνασμα (ή έλλειμμα για αρνητικό πρόσημο) (X - M). Πολλοί θα πουν: "πως είναι δυνατόν ένα δυναμικό μέγεθος όπως η οικονομία να περιγράφεται από μία τέτοια γραμμική εξίσωση;" Η απάντηση, ναι και όμως είναι. 

Όπως είναι φυσικό μια οικονομία εξαρτάται από μια πλειάδα δυναμικών μεγεθών τα οποία όμως λειτουργούν απλώς σαν μέσα διαμόρφωσης των τιμών των βασικών συντελεστών της εξίσωσης του εισοδήματος. Η εν λόγω εξίσωση αποτέλεσε κύριο ρυθμιστικό όργανο των δημοσιονομικών πολιτικών που ακολουθήθηκαν μεταπολεμικά, ενώ σαν θεωρία αποτέλεσε τη βάση για τις προγραμματικές δηλώσεις τις πλειοψηφίας των σοσιαλιστικών κυβερνήσεων στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης. Ειδικά μετά από την Ευρωπαϊκή Οικονομική Ενοποίηση και την είσοδο της Ελλάδας στο ΕΥΡΩ, η δημοσιονομική πολιτική αποτέλεσε τον μοναδικό άξονα οικονομικής πολιτικής μιας και ο νομισματικός έλεγχος πέρασε πλέον στα χέρια της ΕΚΤ. Το αποτέλεσμα όμως απ’ ότι φαίνεται είναι μάλλον απογοητευτικό και αυτό διότι (όπως πολλές φορές έχει υποστηριχθεί μέσω της παρούσας σελίδας) η ελληνική οικονομική πολιτική αποτέλεσε ένα κακό παράδειγμα δημοσιονομικής πολιτικής.

Όπως είναι ήδη γνωστό, πολλοί είναι αυτοί που φωνάζουν ανάπτυξη και όχι άλλα φορολογικά μέτρα. Είναι τραγικό το γεγονός όμως πως οι περισσότεροι εταίροι μας εντός της ΕΕ αγνοούν έναν απαράβατο κανόνα της οικονομικής πολιτικής, ανάπτυξη έρχεται μέσω γερών βάσεων και στήριξης των οικονομικών στρωμάτων και των ασκούντων την παραγωγική διαδικασία. Η φορολογική εξάντληση με σκοπό την δημοσιονομική πειθαρχία οδηγεί σε περαιτέρω ύφεση και σε αφανισμό των βάσεων μιας οικονομίας. Η εξίσωση Y = C + I + G + (X - M) τα περιγράφει όλα αυτά ως εξής: διατήρηση της φορολογίας σε υψηλά επίπεδα για τα έσοδα του κράτους αποδυναμώνει την κατανάλωση C, η παράλληλη φορολόγηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (που συνδέονται άμεσα με την πρωτογενή κατανάλωση), σε συνδυασμό με την μείωση του ρυθμού των επενδύσεων fast track από μεγαλύτερες επιχειρήσεις, μειώνει περαιτέρω τις επενδύσεις I, ενώ η επιμονή στην δημοσιονομική πειθαρχία και το συμμάζεμα του δημοσίου τομέα – επηρεάζοντας ακόμα και τις ωφέλιμες δαπάνες συρρικνώνει και τον παράγοντα C αφήνοντας τέλος μόνο το εμπορικό πλεόνασμα X - M να κάνει την διαφορά το οποίο πλεόνασμα, απουσίας μίας ενιαίας εμπορικής προώθησης των ελληνικών προϊόντων, δεν μπορεί να συνεισφέρει επαρκώς στην οικονομική ανάπτυξη.   

( ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…)

Η Πολιτική πλευρά της Οικονομικής Νο2

Σε συνέχεια του προηγούμενου άρθρου με τον ίδιο τίτλο, ιδού ένα αστείο ντοκουμέντο μιας λανθασμένης πολιτικής του παρελθόντος, η οποία και χρησίμευε στην εξέρευση εγχώριων κεφαλαίων για την κάληψη τοκοχρεωλυσίων τρεχουσών δανεικών αναγκών και όχι για ουσιαστική επένδυση αναπτυξιακού χαρακτήρα... enjoy!!!

Ερώτηση: Άραγε τα ασφάλιστρα κινδύνου (CDS) υπήρχαν τότε;;;

Απάντηση: Μαλλον όχι, τότε είμασταν όλοι σολιαλιστές και εμπιστευόμασταν το κράτος... μετά μας πήραν χαμπάρι οι ξένοι... τωρα που το σκέφτομαι αν δεν υπήρχαν οι έλληνες δεν θα είχαν δημιουργηθεί τα CDS... ακόμα και στην κερδοσκοπία πρώτοι!!!!!

Η Πολιτική πλευρά της Οικονομικής

«Οι Γερμανοί έχουν ξοδέψει την τελευταία 10ετία σφίγγοντας το ζωνάρι και βελτιώνοντας την ανταγωνιστικότητά τους, ενώ οι Έλληνες δημόσιοι υπάλληλοι παίρνουν ακόμα 14 μισθούς τον χρόνο» - τηλεγράφημα 10BERLIN181 από τους Αμερικάνους στο γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών (Φεβ. 2010) πηγή από τα Wikileaks - εφημ. "Καθημερινή"

Όπως έχει αναφερθεί και σε προηγούμενα άρθρα, η ανάμειξη 2 εκ διαμέτρου αντίθετων θεωριων μιας επιστήμης μπορεί να οδηγήσει σε καταστάσεις παραπλανητικές και μη - αναστρέψιμες. Σε μια κοινωνία σαν ένα σύνολο θεσμών, ανθρώπων, ηθών, θρησκειών αλλά κυρίως εθνικής αυτοκυριαρχίας, δεν είναι συνετό να αναμειγνύονται πολιτικές αποφάσεις ελαχίστου πολιτικού κόστους με αποφάσεις οικονομικού χαρακτήρα και τεραστίου κοινωνικού κόστους. Σε μία κοινωνία όπου πλέον οι πολιτικές ιδεολογίες έχουν μετατραπεί σε ένα είδος κράχτη για το νέο - φιλελεθευρισμό, το μόνο που έχει σημασία είναι μόνο η αποφυγή μιας ενδεχόμενης πολιτικής "ρετσινιάς" και η επίτευξη της επανεκλογής.

Τόσο η οικονομική επιστήμη όσο και η πολιτική ανήκουν στο ευρύτερο πεδίο της κοινωνιολογίας με έννοια ότι και οι 2 δρουν και αλληλεπιδρούν στο σύνολο μιας κοινωνίας ενώ μπορεί ακόμα και σε ειδικές περιπτώσεις να είναι και άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους. Η ουσία όμως είναι ότι, 2 φαινομενικά παρόμοιες κοινωνικές επιστήμες, έχουν αντίθετη σχέση μεταξύ τους όταν η θεωρία γίνεται πράξη. Ειδικά στην Ελλάδα έχουμε δει την τελευταία 30ετία το σύνολο των πολιτικών αποφάσεων να είναι εκ διαμέτρου αντίθετες με βασικούς κανόνες της οικονομικής και κατά συνέπεια την αλλοίωση της κοινωνίας τόσο σε οικονομικό επίπεδο (βλέπε την Ελλάδα του μνημονίου) όσο και σε κοινωνικό. Το πλέον κλασσικό παράδειγμα μιας τέτοιας καταστροφικής σχέσης πολιτικής - οικονομίας είναι η Γαλλία λίγο πριν το 1789, όπου τα απομεινάρια του "κολμπερισμού" σε συνδυασμό με το χρέος της Γαλλίας την περίοδο της βασιλείας του Λουδοβίκου του 16ου οδήγησε στην χρεωκοπία την Γαλλία και στο ξέσπασμα της Γαλλικής Επανάστασης.

Έτσι λοιπόν και στην Ελλάδα του 2011, η λανθασμένη πολιτική της λήψης διαρθρωτικών μέτρων, ίσως και μέτρων ακραίων μέν πολιτικώς αλλά οικονομικώς απολύτως σωστά, οδηγεί την χώρα σε ένα τέλμα κυκλικής ύφεσης με κίνδυνο την παραχώρηση και της ίδιας της αυτοκυριαρχίας της. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι βλέπουμε πως οι στόχοι του μνημονίου συνεχώς αποκλίνουν, η ελληνική κυβέρνηση λαμβάνει μέτρα βιαστικά και παράλογα κάθε φορά που επίκειται επίσκεψη της τρόικας ενώ μετά το πέρας των ομιλιών μπαίνει ξανά σε ένα νέο κύκλο νάρκης και όλα αυτά φυσικά οδηγούν και στις αλλεπάλληλες υποβαθμίσεις τύπου S&P και Moody's. Η αποφυγή της λέξης χρεωκοπία ήταν ηθελημένη διότι απέδιδε μια πολιτική "ρετσινιά" μόνιμου χαρακτήρα στους: πολιτικούς ενώ σε επίπεδο κοινωνίας μεσοπρόθεσμα θα ήταν εφιαλτική (αν και επιτακτική) αλλά όχι μόνιμη καθώς η ανάπτυξη θα επέστρεφε στο μέλλον.

Βλέπουμε λοιπόν πως η πολιτικές δημοσιονομικής προσαρμογής μέσω επεκτατικού φορολογικού σχεδίου και παράλληλης μείωσης των ωφέλιμων δαπανών του δημοσίου, με απώτερο σκοπό την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων στον προϋπολογισμό, οδηγεί σε αναστολή της οικονομικής δραστηριότητας αλλά και σε κυκλική ύφεση. Η κληρονομιά του μνημονίου θα είναι βαριά και αργά η γρήγορα θα αποδειχθεί ανεπαρκής και αστεία, πρόσφατο παράδειγμα η επίτευξη επιμήκυνσης του χρέους και αναπροσαρμογή των επιτοκίων δανεισμού της Ελλάδας (το πρώτο βήμα σε μια αναπόφευκτη αναδιάρθρωση του χρέους). Ειδικά για τα επιτόκια η τελευταία απόφαση της 25ης Μαρτίου ουσιαστικά θα είναι άκυρη μιας και η ΕΚΤ αποφάσισε την αύξηση τους κατά 1 ποσοστιαία μονάδα. Συμπέρασμα λοιπόν, η κυβέρνηση αν ήθελε να ενεργήσει ηρωικά θα διάλεγε το δρόμο της επίπονης αλλά και σίγουρης εξόδου από την κρίση δηλαδή να οδηγηθεί σε μια αναδιάρθρωση του χρέους παρά στην φαινομενικά ενίσχυση μιας πολιτικής επανεκλογής. 

Την λύση την περιγράφει πολύ καλά η Εφημερίδα "Καθημερινή" (στις 03/04/2011) όπου αναφέρει στο πρωτοσέλιδο: "Ένας από τους βασικούς λόγους που έχουμε φτάσει στο ναδίρ είναι το γεγονός ότι όλες οι κυβερνήσεις αρνούνται επίμονα να χρησιμοποιήσουν σε καίριες θέσεις μη πολιτικούς και ανθρώπους της αγοράς. Οι παραδοσιακοί πολιτικοί σπανίως διαθέτουν τεχνοκρατικές γνώσεις ή διοικητικές ικανότητες και συνήθως είναι προσηλωμένοι στην επανεκλογή τους και μόνο. Τα προβλήματα όμως της χώρας έχουν καταστεί εξαιρετικά δύσκολα και περίπλοκα. Απαιτούν ανθρώπους άλλου επιπέδου οι οποίοι πρέπει να τα καταλαβαίνουν, να μπορούν να σταθούν σε επαφές με την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους στο εξωτερικό και, το κυριότερο, να μην σκέπτονται συνεχώς το πολιτικό κόστος κάθε κίνησής τους. Το πολιτικό σύστημα έφτασε στα όριά του και δεν μπορεί να διαχειρισθεί την κρίση εκτός αν αποφασίσει να ξεπεράσει τις φοβίες και τις ανασφάλειες του και να αναθέσει δύσκολες αποστολές σε σοβαρούς, μη κομματικούς, ανθρώπους".

(Πηγή εικόνας - http://3.bp.blogspot.com)

Απο Goody's σε Moody's

"Σχεδόν όλοι, και οι 400 ( !!), διεθνείς επενδυτές και θεσμικοί που συμμετέχουν στο πάνελ του Euromoney, αναμένουν πως μία χώρα της Ευρωζώνης θα αναγκαστεί να προχωρήσει σε αναδιάρθρωση του χρέους της, μέσα στα επόμενα δύο χρόνια το αργότερο." - εφημ. ΤΟ ΚΕΡΔΟΣ

Η υποβάθμιση ήρθε ξανά στα γνώριμα της μέρη. Ξαφνιάζεστε;;; Δεν θα θα έπρεπε... Λίγο η σιωπή της Μέρκελ, λίγο ο τραμπουκισμός του ΔΝΤ, λίγο η πετρελαϊκή ύφεση, προφανώς όλα αυτά δεν δημιουργούν και το πιο κατάλληλο έδαφος για αισιόδοξες εκτιμήσεις σε προβληματικές χώρες όπως ή Ελλάδα. Το γεγονός ότι η Moody's προχώρησε σε αξιολόγηση πριν την σύνοδο κορυφής στις 25 Μαρτίου, έχει γίνει πρώτο θέμα και αντικείμενο επιθέσεων όλου του πολιτικού κόσμου της ΕΕ και της Ελλάδας. Χάνεται όμως έτσι η ουσία...

Η ουσία βρίσκεται στα νούμερα. Η χώρα δεν λαμβάνει τα έσοδα που προβλέπονται βάσει μνημονίου και συγκεκριμένα μόλις στο δίμηνο Ιαν. - Φεβ. εμφάνισε υστέρηση κατά 500 εκατ. ευρώ (8,3 δις. ευρώ τα πραγματικά έναντι 8,8 δις. ευρώ στόχος του μνημονίου). Η ανεργία διαμορφώνεται πλέον στο 14,8% σχεδόν 2 μονάδες πάνω από τις πιο πρόσφατες μετρήσεις στο τέλος του 2010. Η ύφεση παίρνει διαστάσεις πάνω από το 4% του ΑΕΠ ενώ το χρέος και επίσημα πλέον ξεπερνά το 140% του ΑΕΠ. Σε μια οικονομία τέτοια, λοιπόν, όπου η δημοσιονομική πολιτική στραγγαλίζει τις επιχειρήσεις και συρρικνώνει την ανάπτυξη οι εκτιμήσεις δεν μπορούν παρα να είναι δυσοίωνες. 

Οι στόχοι που μπαίνουν στο μνημόνιο είναι αν όχι ανέφικτοι, τουλάχιστον μη ρεαλιστικοί. Ειδικά το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων ύψους 50 δις. από την στιγμή που όλη η περιουσία του δημοσίου μετά βίας αγγίζει τα 20 δις.. Θα πω για άλλη μια φορά κάτι που λένε και μεγάλοι οικονομολόγοι... ότι δεν μπορείς σε περίοδο κρίσης και βαθιάς ύφεσης να ασκήσεις αυτόνομη δημοσιονομική πολιτική χωρίς νομισματική χαλάρωση. Η φορολογία σαν μόνη πηγή κρατικών εσόδων οδηγάει σε συρρίκνωση των ιδιωτικών επενδύσεων, έτσι αυξάνεται ο πληθωρισμός και η ανεργία και τα εν δυνάμει κρατικά έσοδα μειώνονται. Όλοι είδαμε τα spreads να φτάνουν και να ξεπερνούν τις 900 μ.β. ενώ το διαμορφωμομένο επιτόκιο στην δημοπρασία των 6μηνων εντόκων γραμματίων ανήλθε σε 4,75% έναντι 4,64% απο τον περασμένο Φεβρουάριο. Μπαίνουμε σε κυκλική ύφεση πράγμα που περιορίζει αρκετά τις επιλογές που μπορεί να λάβει το οικονομικό επιτελείο.

Όλα αυτά λαμβάνονται υπόψιν από οίκους όπως η Moody's η οποία μπορεί και να εξυπηρετεί κερδοσκοπικά συμφέροντα, αλλά αποτυπώνει την αγωνία των αγορών και των επενδυτών απέναντι στα πολιτικά τερτίπια της Ευρώπης και της Γερμανίας. Ένα είναι σίγουρο, η πολιτική δεν πρέπει να ταυτίζεται με την οικονομία. Συνήθως η εμπειρία 'εχει δείξει ότι μια πολιτική απόφαση συνήθως αποτελεί και οικονομική ουτοπία!!!! Πρόσφατο παράδειγμα η υπογραφή του μνημονίου και η συνεχής αποφυγή της κουβέντας περί haircut των ελληνικών ομολόγων. Πάρτε το απόφαση κύριοι!!! Αν δεν αρχίσετε να σκέφτεστε οικονομικά και όχι πολιτικά τότε οι "γρήγορες" υποβαθμίσεις από οίκους όπως η Moody's θα σερβίρονται το ίδιο γρήγορα όπως τα χάρμπουργερ στα Goody's...

(πηγή εικόνας Zoogla online)

ETE + ALPHA BANK = 1700 μ.!!!

«Η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα πρέπει να επιδιώξει την αναδιάταξή του, ώστε να είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις σημερινές δύσκολες συνθήκες, να παίξει το ρόλο του στη σημερινή συγκυρία, στη χορήγηση ρευστότητας στην πραγματική οικονομία και στην ανάπτυξη» - Γ. Παπακωσταντίνου Υπ. Οικονομικών σχετικά με την πρόταση της ΕΤΕ (πηγή εφημ. "Ναυτεμπορική")

Στα οικονομικά υπήρχε πάντα μια έννοια που χρησιμοποιόταν για να δείξει το βαθμό ευαισθησίας των καταναλωτών σε μια αλλαγή της τιμής ενός αγαθού. Το πόσο δηλαδή θετικά ή αρνητικά θα άλλαζε η ζήτηση για κάποιο αγαθό σε σχέση, πάντα, με αλλαγή στην τιμή του. Η γνωστή από πολλούς σαν "ελαστικότητα" μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει και την σημερινή αντίδραση του Χ.Α. που έσπασε, για πρώτη φορά από το καλοκαίρι του 2010, το φράγμα των 1700 μονάδων. Αν θεωρήσουμε ότι ένα τέτοιο μέγεθος παίρνει τιμές  +/- τότε σίγουρα η ελαστικότητα του Χ.Α. ως προς τις οικονομικές εξελίξεις, θα ισούται με άπειρο καθώς μόνο έτσι μπορεί να εξηγήσει κανείς το γεγονός ότι είχαμε τζίρο συναλλαγών γύρω στα 190 εκατ. ευρώ την στιγμή που ξεκινούσε την συνεδρίαση σήμερα με -0,03% και τζίρο συναλλαγών στα 40 εκατ. ευρώ.

Το αίτιο φυσικά δεν είναι άλλο από την κατάθεση πρότασης της Εθνικής προς την Άλφα Τράπεζα για συγχώνευση με αναλογία 8 μετοχές της ΕΤΕ για κάθε 11 της Άλφα. Φυσικά για προφύλαξη κερδοσκοπικών παιχνιδιών, η επιτροπή κεφαλαιαγοράς ανέστειλε την διαπραγμάτευση των εν λόγω τίτλων από το Χ.Α.. Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση... στις 1715,13 μονάδες ο ΓΔ δηλαδή + 3,16% με τζίρο συναλλαγών 192,29 εκατ. ευρώ. Εκ πρώτης όψεως, πρόκειται για ένα πανηγυρικό come back του Χ.Α. ύστερα από μήνες αντίστασης στο διάστημα 1500 - 1600 μονάδων και τα πρόσημα να εναλλάσσονται ανα βδομάδα. Φυσικά τώρα μπαίνει εύλογα το ερώτημα, ποιο το όφελος μια φαινομενικά κρατικοποίησης από την στιγμή που το ΔΝΤ δείχνει το δρόμο για αποκρατικοποιήσεις; Σας δίνω λοιπόν τα στοιχεία έτσι όπως έχουν: στην μετά συγχώνευσης εποχή, το νέα σχήμα θα αποτελείται από 71% μετόχους της ΕΤΕ και 29% από μετόχους της Άλφα ενώ η συμμετοχή του δημοσίου διαμορφώνεται στο 0,9%. Οπότε μάλλον περισσότερο με αποκρατικοποίηση μοιάζει παρά με το αντίθετο. 

Το σίγουρο είναι τώρα ότι το Χ.Α. ξαναμπαίνει στο προσκήνιο, μίας και όλα τα βλέμματα θα είναι πλέον στραμμένα στο άνοιγμα της Δευτέρας. Τις επόμενες μέρες ενδέχεται να δούμε μεγάλη κινητικότητα στον 20αρη δείκτη, μιας και σήμερα πήραμε μια πρώτη γεύση. Ειδικότερα, μετοχές όπως εκείνη της Attica Bank και του Τ.Τ. κινούνταν για μεγάλο χρόνο γύρω από τα 1,05 και 3,30  και με μέση μεταβολή της τάξης του +3-4%, σήμερα έκλεισαν στο +15,60% και +19,77%. Μέσα σε μερικά λεπτά ΑΤΤ καιΤΤ έσπασαν το φράγμα του 1,15 ευρώ και 4,00 ευρώ από τις αρχές του καλοκαιριού του 2010. Συνεπώς μετοχές όπως αυτές που σχετίζονταν με σχετικά μικρό εύρος διακύμανσης, μπορούμε να περιμένουμε μεγαλύτερη κινητικότητα και γενικότερα για τον κλάδο πολλά ακόμα. 

Το όλο σκηνικό όμως θυμίζει παγίδα μιας και το εν λόγω προξενιό δεν φαίνεται να καρποφορεί ιδιαιτέρως καθώς 20 λεπτά πριν από την συγγραφή του εν λόγω άρθρου, το Δ.Σ. της Άλφα Τράπεζας απέρριπτε την πρόταση της ΕΤΕ σαν μή συμφέρουσα για τους μετόχους της Άλφα. Ενδιαφέρον λοιπόν πλέον έχει το να δούμε εάν η ΕΤΕ θα επιστρέψει με νέα και βελτιωμένη πρόταση και το πώς θα ανοίξει την Δευτέρα το Χ.Α.. Εκτίμησή μου είναι πως το σενάριο αυτό δεν θα έχει τέλος... η ΕΤΕ σίγουρα θα επιδιώξει να βγάλει κάτι από αυτήν την κίνηση ενώ δεν αποκλείεται να δούμε και παρόμοιες κινήσεις από μεριάς άλλων τραπεζών όπως την επιστροφή της Τράπεζας Πειραιώς στα σενάρια εξαγοράς του ΤΤ ή μια ενδεχόμενη συγχώνευση της ΑΤΕ με την Αttica Bank. Προσοχή λοιπόν στους επενδυτές και καρφωμένα τα μάτια από την Δευτέρα στον 20άρη  δείκτη καθώς το φάντασμα του ΧΑ του 1999 ξαναβγαίνει και πάλι στο προσκήνιο.    

(Πηγή εικόνας - Ναυτεμπορική)

ΖΗΤΕΙΤΑΙ ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

"For peripheral Europe to avoid another more severe debt crisis down the line, one that would likely prove fatal to their euro membership, these countries need to be able to shake off the bulk of their debt burdens and at the same time be allowed to nurse their economies back to health. But the only way this will happen is for core Europe, particularly Germany, to share substantially in the periphery's pain. The richer countries would have to forgive a hefty amount of peripheral Europe's debt or, alternatively make them equally large transfer payments"- Germany Won't Fancy the Pain Game / Allen Mattich - Wall Street Journal

Το σήριαλ της Ευρώπης καλά κρατεί. Ύστερα και από άρνηση της Γερμανίας στην πρόσφατη σύνοδο του Ecofin / Eurogroup, να υποστηρίξει την αναδιάρθρωση του μηχανισμού διάσωσης προβληματικών χωρών μελών, οι αγορές και πάλι έγιναν νευρικές με αποτέλεσμα την άνοδο και πάλι των spreads - 842 μ.β, ενώ τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια παραμένουν από χθες (19/01) σε αρνητική τροχιά (DAX: 7136,66 μ. -0,10%, FTSE 6037,65 -0,31%, CAC 40: 4005,55 -0,18% ώρα Ελλάδος 14:40μμ.). Η έλλειψη πολιτικής συναίνεσης μεταξύ Βρυξελλών και Βερολίνου οδηγεί τις αγορές σε έλλειψη εμπιστοσύνης στο ΕΥΡΏ και περαιτέρω σε αποστροφή από κρατικούς τίτλους των χωρών της περιφέρειας και συγκεκριμένα των PIIGS.

Η αισιοδοξία στις ευρωπαϊκές αγορές είχε επιστρέψει, όταν και προχθές η Ισπανία κατάφερε να αντλήσει 5,538 δις. ευρώ από τις αγορές μέσω της έκδοσης έντοκων γραμματίων δωδεκάμηνης και δεκαοκτάμηνης διάρκειας, με επιτόκιο χαμηλότερο των προσδοκιών. Για πρώτη φορά ,ύστερα και από το καλοκαίρι του 2010, είδαμε τα spreads, των δεκαετών ελληνικών, να πέφτουν οριακά κάτω από τις 800 μ.β.. Τα άσχημα όμως ξαναήρθαν και πάλι με την κόντρα μεταξύ Βρυξελλών και Βερολίνου να οργιάζει. Η Γερμανία αντιμετωπίζοντας πλέον υψηλότερο επιτόκιο αλλά και τον κλονισμό του κυβερνητικού συνασπισμού, αντιστέκεται σθεναρά στο σχέδιο του αναβαθμισμένου μηχανισμού βοήθειας και στα ευρωομόλογα και έτσι αναπόφευκτα οδηγεί την Ευρώπη σε ένα καθεστώς διπολικό.

Το σίγουρο είναι πως η ψυχολογία των αγορών και πάλι μπαίνει σε αναταράξεις. Μια ψυχολογία η οποία είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένη με το κατά πόσο επιτυγχάνεται συναίνεση στο εσωτερικό της Ε.Ε.. Η δικαιολογία ότι το όλο κλίμα καλλιεργείται για λόγους κερδοσκοπίας δεν είναι από μόνο του και πολύ βάσιμο, καθώς είδαμε προσφάτως πως, ακόμα και με την απειλή της υποβάθμισης της Ελλάδας από τον οίκο Fitch, οι αγορές κατέγραφαν κέρδη ενώ το ελληνικό χρηματιστήριο για πρώτη φορά ύστερα από 2 μήνες έπιανε οριακά τις 1500 μονάδες. Και είναι λογικό, οι επενδυτές κατάλαβαν πλέον πως το ζητούμενο είναι να υπάρξει επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης για τα χρεωμένα κράτη της Ευρώπης και όχι κυρίως περικοπή των δαπανών. 

Το γιατί είναι απλό... Μια οποιαδήποτε χώρα δρα και αναπτύσσεται δανειζόμενη είτε από το εσωτερικό της είτε από εξωτερικό. Πάντα, προκειμένου να δημιουργεί κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις αλλά και δημιουργία εισοδημάτων και υποδομών, εφαρμόζει πολιτικές οι οποίες οδηγούν σε ελλείμματα και κατά συνέπεια σε χρέη. Θεωρητικά, μια χώρα μπορεί να λειτουργεί και να δανείζεται και με υψηλό έλλειμμα αλλά κυρίως και με υψηλό χρέος, αρκεί όμως ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ να μεγαλύτερος ή ίσος από τον ρυθμό αύξησης του δημοσίου χρέους. Με αυτό τον τρόπο γίνεται έγκαιρη αναχρηματοδότηση των ελλειμμάτων και μακροπρόθεσμα καλύπτονται κενά χρέους. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρελθόν η Αμερική το 1945 κατέγραφε χρέος ίσο με το 120% του ΑΕΠ, εντούτοις τότε γνώρισε και την πιο πρωτοφανή μεγέθυνση της οικονομίας της. Όλα αυτά βασίζονται στο γεγονός ότι χώρες με ισχυρό νόμισμα αλλά και ισχυρή πολιτική ηγεσία μπορούν να δανείζονται από τις αγορές σχετικά φθηνά αφού μπορούν και εγγυώνται την αποπληρωμή των χρεών τους. Το πρόβλημα της  φθηνής αναχρηματοδότησης ξεκινά από την στιγμή που οι αγορές διαμορφώνουν την εντύπωση ότι κάποια ελλειμματική χώρα δεν μπορεί να εκπληρώσει τα δάνειά της. Αυτό έγινε και με την Ελλάδα.

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι, το πρόβλημα θα συνεχίσει να υπάρχει για την Ευρώπη από την στιγμή που οι αγορές πλέον δεν εμπιστεύονται τις εγγυήσεις των Ευρωπαίων ηγετών. Και πως θα μπορούσαν βέβαια... αφού το διπολικό καθεστώς που προωθούν οι Γερμανοί (εν μέρη δικαιολογημένα για να είμαστε ακριβοδίκαιοι...) συνεχίζει να καλλιεργεί ανησυχίες και τελικώς συντελεί και στην αποδυνάμωση του ευρώ. Τα πράγματα στενεύουν άσχημα, ήδη το πετρέλαιο έχει αγγίξει ξανά τα 100$ το βαρέλι και σύντομα η Ευρωπαϊκή οικονομία θα αιμορραγεί και από την βιομηχανία της. Η συναίνεση είναι απαραίτητη και η μόνη ουσιαστική λύση για να διορθωθεί η ψυχολογία - προσδοκίες των αγορών. Μόλις επέλθει ηρεμία τότε το "αόρατο χέρι" του Smith θα προβεί σε εκκαθάριση και ισορροπία της αγοράς.

ΕΥΡΩ-ΟΜΟΛΟΓΑ & ΕΥΡΩ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

"...χώρες που έχουν σχετικά μεγάλα χρέη, μεγάλα δημόσια ελλείμματα και  μεγάλα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών, δεν διαθέτουν δικό τους νόμισμα και δεν μπορούν να μειώσουν τα επιτόκια. Ο μόνος τρόπος να βγουν από τη κατάσταση αυτή είναι να περάσουν μέσα από σοβαρές υφέσεις". - Callum Henderson, επικεφαλής διεθνών αγορών συναλλάγματος της Standard Chartered στη Σιγκαπούρη (Πηγή Ελευθεροτυπία)

Για την σύσταση ενός πανευρωπαϊκού οργανισμού διαχείρισης κρατικού χρέους έκανε λόγο, με αφορμή και την σύσκεψη του Ecofin, ο πρόεδρος του Eurogroup κος Γιούνκερ ενώ, πάντα με δημοσίευμα των Financial Times, συνέστησε την δημιουργία ενός ευρώ-ομολόγου το οποίο θα διαπραγματεύεται ποσά μέχρι και το 40% του ΑΕΠ της ευρωζώνης. Στην εν λόγω πρόταση συμφώνησε και ο Ιταλός υπουργός οικονομικών, κος Τρεμόντι ενώ όπως έχουν δηλώσει και οι 2 αξιωματούχοι, το λεγόμενο "E-Bond" θα βοηθήσει στην σταθεροποίηση του ευρώ. Παράλληλα με την συζήτηση για το "E-Bond", στην σύνοδο του Ecofin θα τεθεί και ενδεχόμενο επιμήκυνσης του δανείου των 110 δις. της Ελλάδας οι οποίες και εμφανίζονται σκληρές.

Ποιο είναι το συμπέρασμα; Καλά Κρασιά κύριοι!!!

Είναι σχεδόν αδιανόητο το γεγονός ότι το σύνολο των αξιωματούχων του Eurogroup συνεχίζουν να πιστεύουν πως το πρόβλημα της ευρώ-οικονομίας είναι στην βάση του τεχνικό-οικονομικό. Η ΕΚΤ από την μία προσπαθεί να αφομοιώσει το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, παρόμοιο με αυτό των 600 δις. δολαρίων από την Fed, με σκοπό να αυξήσει την ρευστότητα της αγοράς, και από την άλλη το Eurogroup ετοιμάζεται να αναθέσει ζήτημα ευρώ-ομολόγων. Και στις 2 περιπτώσεις το ζητούμενο δέν είναι το να βελτιωθεί η ρευστότητα ή η σταθερότητα ενός νομίσματος το οποίο, εν μέσω ενός νομισματικού πολέμου, θα συνεχίζει για πολύ καιρό ακόμα να είναι το πιο ακριβό. Τα πάντα έχουν να κάνουν με την ψυχολογία και ειδικότερα την ψυχολογία ενός επενδυτή.

Η ψυχολογία των αγορών αυτή την στιγμή είναι πάνω σε τεντωμένο σκοινί. Ύστερα και από την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων για την ανεργία στις ΗΠΑ, στις οποίες εμφάνισε αύξηση από 9,6% σε 9,8%, και σε συνδυασμό με την ενδεχόμενη παράταση του προγράμματος ρευστότητας της Fed, οι αγορές παραμένουν νευρικές με αποτέλεσμα την εμφάνιση, στο κλείσιμο της Παρασκευής, μικτών προσήμων στους δείκτες μεγάλων χρηματιστηρίων της Ευρώπης και της Ασίας (με κάθοδο έκλεισε ο Nikkei). Το φαινόμενο ήταν το ίδιο και στην δευτερογενή αγορά ομολόγων, με τα spreads των 10-ετών ελληνικών να διαμορφώνονται στις 894 μ.β. ενώ αυτή την στιγμή κινούνται ανοδικά στις 904 μ.β.. Όλα αυτά συγκλίνουν προς το γεγονός ότι αυτό που λείπει αυτή την στιγμή από την αγορά είναι καθαρά η ψυχολογία.

Η κίνηση με ευρώ-ομόλογα μπορεί στην θεωρία να είναι καλή και να δίνει ένα επιπλέον μέτρο θωράκισης του ΕΥΡΩ απέναντι σε κρίσεις, αλλά μπορεί να αποδειχθεί και αποτυχία αφού μην ξεχνάμε ότι στην τελική αποτελεί ένα είδος ομολογιακού τίτλου. Ποίος μπορεί να αποκλείσει το γεγονός πως ότι συνέβη με τα ελληνικά ομόλογα δεν θα συμβεί και με τα ευρώ-ομόλογα; Με την παρούσα ψυχολογία της αγοράς, την απειλή υποβάθμισης της Ελλάδας από τον οίκο S&P και την επισφαλή, πλέον, θέση της Ιρλανδίας, ανα πάσα στιγμή το ενδιαφέρον των επενδυτών μπορεί να απομακρυνθεί. Ενδεχομένως και τα αντίστοιχα premiums που θα ζητάνε οι θεσμικοί επενδυτές για κάθε ευρώ που θα δανείζουν, να είναι αρκετά υψηλά. Ειδικά σε μια οικονομία που προς το παρόν κινείται σε 2 άξονες (Γερμανία και όλοι οι άλλοι...), όλος ο νότος βρίσκεται υπό τον φόβο  της πτώχευσης και ουσιαστική συναίνεση δεν υπάρχει, οι επενδυτές θα αποφεύγουν να επενδύσουν σε ένα νόμισμα το οποίο χαρακτηρίζεται από  έντονη πολιτική και οικονομική αστάθεια. 

Οι Γερμανοί, υπό μία έννοια, έχουν δίκιο να φρενάρουν την κάθε κίνηση απελπισίας που γίνεται από το Eurogroup και από την ΕΚΤ, αφού γνωρίζουν πως η ψυχολογία της αγοράς ανταποκρίνεται σε χώρες με πειθαρχημένη δημοσιονομική πολιτική. Ωστόσο και οι ίδιοι έχουν αποτύχει να παρουσιάσουν μία συμπαγή πολιτική αντιμετώπισης της παρούσας κρίσης. Ακόμα και η θέση τους για την ελεγχόμενη χρεωκοπία ήταν τουλάχιστον ανεπαρκής αν όχι γελοία αφού παρουσίαζαν ένα σενάριο χρεοκοπίας υπονοώντας ότι οι εκάστοτε πιστωτές θα δεχθούν να χάσουν ένα μέρος του κεφαλαίου τους. Η  άκαμπτη γερμανική θέση θα οδηγήσει γρήγορα την Γερμανία σε απομόνωση και ενδεχομένως ένα τέτοιο σενάριο να αποδειχθεί και μοιραίο για την ευρωζώνη καθώς οι Γερμανοί να επιδιώξουν την απομάκρυνσή τους από την ΟΝΕ. Εξάλλου δεν είναι και λίγοι αυτοί που επιζητούν τις παλιές καλές εποχές του δυνατού γερμανικού μάρκου.

Για να κλείσω, έχω αναφέρει και στο παρελθόν πως το παιχνίδι το έχασε η Ευρώπη από τον Φλεβάρη του 10', όταν και κάτω από το βάρος των συνεχών υποβαθμίσεων της Ελλάδας και των επιθέσεων κατά του ΕΥΡΩ, απέτυχε να υιοθετήσει έγκαιρα ένα ενιαίο πλάνο δράσης. Αντιθέτως κινήθηκε σε ένα άξονα άκαρπης πολιτικής και δημιουργίας, εν τέλει, μιας εικόνας διόλου ελκυστικής προς τον επενδυτικό κόσμο. Η ψυχολογία που δημιούργησε ήταν καταστρεπτική στο σύνολό της, εδραιώνοντας τα υψηλά επίπεδα των  spreads και εξαφανίζοντας την έστω και λίγη ανταγωνιστικότητα που διέθετε το ΕΥΡΩ σαν ενιαίο νόμισμα. Τα παρόντα μέτρα και εξαγγελίες αποτελούν μπαλώματα και πρόχειρες λύσεις. Όσο επικρατεί αυτός ο ευρωπαϊκός δυαδισμός μεταξύ Γερμανίας και Ευρώπης δεν προβλέπεται να αλλάξει η ψυχολογία των αγορών και κάθε κίνηση που δεν συνοδεύεται από γενική συναίνεση θα μεταφράζεται ως αδυναμία και κίνηση εντυπωσιασμού. Εν τέλει, κάτω από αυτή την ψυχολογία, γνώμη μου είναι πως η Ελλάδα το μόνο πράγμα που της απομένει είναι να προχωρήσει αργά ή γρήγορα σε αναδιαπραγμάτευση του χρέους της. Εκτιμώ πως από το 11' και μετά αυτό το σενάριο θα γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλές στους ασκούντες την οικονομική πολιτική και είναι και η μοναδική περίπτωση  για την Ελλάδα να ξανά-ξεκινήσει από το μηδέν. 

(Πηγή εικόνας - "Ναυτεμπορική")

ΘΕΩΡΙΕΣ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ" ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Πως η "Θεωρία της Σχετικότητας" του Αϊνστάιν εφαρμόζεται στα οικονομικά

Η επίσκεψη εμπειρογνωμόνων της Τρόικας, για την χορήγηση της 3ης δόσης του δανείου, μπορεί να κρατήσει μερικές μέρες αλλά θα φαίνεται σαν μερικές εβδομάδες, όταν θα διαπραγματευτούν νέο πακέτο μέτρων...

Αντιθέτως

Μία αποκλιμάκωση των spreads, έστω και κατά 10 μ.β., μπορεί να κρατήσει για μερικές μέρες αλλά θα φαίνεται σαν μερικά λεπτά, όταν ανακοινωθεί η νέα βαθμολογία πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας (οπότε και ξανά προς την δόξα τραβούν!!!)...

Συμπέρασμα 

Όλα είναι σχετικά!!!

ΟΝΕΙΡΟ ΕΚΛΟΓΙΚΗΣ ΝΥΚΤΟΣ

"Το καλύτερο φρούριο που υπάρχει είναι να μην είναι κανείς μισητός στο λαό γιατί, ακόμα κι αν έχεις φρούρια, και ο λαός σε μισεί, αυτά δεν θα σε σώσουν." - Ν. Μακιαβέλι "Ο Ηγεμόνας" (1531)

Από την πρώτη φορά που ξεκίνησε το παρόν blog, βασικό μανιφέστο του αποτέλεσε η αντίληψη ότι θα σχολιάζονται μόνο θέματα που άπτονται οικονομικού ενδιαφέροντος ενώ παράλληλα θα έμενε έξω από πολιτικές θέσεις και καλούπια. Εντούτοις, το ενδιαφέρον που εμφάνισαν οι χθεσινές εκλογικές αναμετρήσεις, σε επίπεδο αυτοδιοίκησης, έκαναν επιτακτική την εφαρμογή ενός συγγραφικού ελιγμού (αν και πρόσκαιρου) προς το κομμάτι της πολιτικής ανάλυσης. Τα εναρκτήρια στοιχεία θεωρώ πως ήταν κυρίως 2: πρώτον το επίπεδο της γενικής αποχής που έφτασε το 40% πανελλαδικά και δεύτερον τα τραγικά ποσοστά που συγκέντρωσαν τα 2 μεγάλα κόμματα. Αν και μία στατιστική ανάλυση με ποσοστά θα φαινόταν ελκυστική εδώ, η γενική ιδέα και εντύπωση του αποτελέσματος την καθιστά περιττή αν όχι βαρετή, μιας και τα νούμερα απλώς επιβεβαιώνουν κάτι το οποίο ήταν ήδη κοινό μυστικό προεκλογικά.

Όσο αφορά το επίπεδο της αποχής (παρόμοιας σε επίπεδο εθνικών εκλογών), εκπλήσσομαι όταν ακούω αρκετούς, φαινομενικά έγκριτους, δημοσιογράφους να μοιάζουν ξαφνιασμένοι με το 40%. Το εν λόγω νούμερο δεν αποτελεί και δεν θα έπρεπε να αποτελεί έκπληξη στους διάφορους καναλοφάγους πολιτικούς αναλυτές - "φωστήρες" για τον απλούστατο λόγο ότι, στην Ελλάδα πλέον ο μέσος ψηφοφόρος δεν ψηφίζει (και για την ακρίβεια δεν ψήφιζε ποτέ) με βάση το καλό του δήμου ή της περιφέρειας αλλά ψηφίζει με τελείως κομματικά κριτήρια. Σαφώς ένα αποτέλεσμα της ασύστολης προπαγάνδας και επιμονής των μεγάλων κομμάτων να δίνουν χρώμα εξουσίας στην οποιοδήποτε θέση ή κοινωνικό λειτούργημα - αξίωμα. Οι Έλληνες στο έτος 2010, στην Ελλάδα του μνημονίου,στην χώρα οπού οι "ηγέτες" της θέτουν παράλογα και αδικαιολόγητα διλήμματα πρόωρων εκλογών, σε μια τέτοια Ελλάδα λοιπόν, καλούνται να διαλέξουν μεταξύ κάποιον δημάρχων - περιφερειαρχών που έχουν προσφέρει έργο, και πολιτικής στήριξης ή όχι του κυβερνητικού έργου. Όταν κάποιος μπαίνει στο δίλημμα: "να ψηφίσω τον δήμαρχο που αναβάθμισε τον δήμο μου αλλά υποστηρίζεται από την κυβερνώσα παράταξη - ή με την ψήφο αυτή θα δώσω και ψήφο εμπιστοσύνης σε μια κυβέρνηση που δεν ξέρει να ασκήσει ουσιαστική πολιτική;" και ειδικότερα από την στιγμή που γίνεται ό συσχετισμός από τα κόμματα, αν και λανθασμένα, της ψήφου εμπιστοσύνης στην τοπική αυτοδιοίκηση ως ψήφο στην κυβέρνηση, το αποτέλεσμα θα είναι η μέση οδός, δηλαδή η λύση της αποχής.

Η αποχή λοιπόν ήταν και στην ουσία η βασική συνιστώσα για την αποδυνάμωση των κομμάτων και την τραγική εικόνα που εμφάνισαν σε ποσοστά. Ενδεικτικά, τα 2 μεγάλα κόμματα του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ μαζί σαν άθροισμα συγκέντρωναν μέχρι χθες βράδυ μόλις το 38,9% του εκλογικού σώματος. Αποτέλεσμα που μεταφράζεται ως, καταψήφιση του γενικότερου πολιτικού σκηνικού και παράλληλα την αποστροφή από το κέντρο του δικομματισμού και την επιλογή άλλων πολιτικών ιδεών. Ίσως αυτές οι εκλογές να χαράξουν και ένα καινούργιο δρόμο πολιτικής μιας και πλέον η θεωρία που ήθελε 2 αντίπαλα κόμματα να κερδίζουν τις εκλογές με το να κερδίζουν τον μέσο ψηφοφόρο, καταρρίπτεται.  Φυσικά τα 2 μεγάλα κόμματα, συνεχίζουν να ζουν σε ένα εκλογικό όνειρο και σε μια ουτοπία όπου ο καθένας ερμηνεύει και διαφορετικά το αποτέλεσμα. Σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος παραδέχεται ότι έχει εισπράξει το μήνυμα αλλά κάθε φορά η ψήφος των πολιτών διαψεύδει. Τα εν λόγω ποσοστά θα ήταν, ενδεχομένως ακόμα χειρότερα εάν δεν υπήρχε και κάποιος βαθμός πόλωσης από τις αντίπαλες πλευρές και το πιο σημαντικό ακόμα, το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι σε ύφεση, μια δήλωση από μεριάς πολιτών καταψήφισης του συνολικού κυβερνητικού έργου σίγουρα θα οδηγούσε σε ύφεση πολιτικής και ενδεχομένως σε επαναφορά συζητήσεων σχετικά με αναδιάρθρωση του χρέους.

Σε τελική ανάλυση, μπορεί ο Παπανδρέου να βγαίνει νικητής στα σημεία και κυρίως εξαιτίας του παράλογου διλήμματος (ίσως και εκβιασμού) που έθεσε στην χώρα, αλλά σίγουρα η μείωση της ψαλίδας στις 2% μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ όπως επίσης και το 40% αποχής, δηλώνουν παράλληλα ότι  το πολιτικό σκηνικό αλλάζει και μάλιστα ριζικά. Ο μέσος ψηφοφόρος πλέον δεν δίνει ψήφο αυθαίρετα στο αντίπαλο κόμμα προκειμένου να δείξει προς το κυβερνών διαμαρτυρία, άλλα αρχίζει και βλέπει προς άλλες εναλλακτικές πολιτικές δυνάμεις ή απέχει εντελώς από την διαδικασία. Και με τις 2 στρατηγικές ο μέσος ψηφοφόρος έχει ήδη καταφέρει ένα καίριο πλήγμα προς τον δικομματισμό και αρχίζει να δημιουργεί μια ιδέα δημοκρατίας πλατωνικών βάσεων και όχι ολιγαρχικών. Ας το καταλάβουν λοιπόν αυτό τα 2 μεγάλα κόμματα και ας βγουν από τον λήθαργο και την νιρβάνα που προσφέρει η εξουσία, ας καταλάβουν πως οι συντριπτικές εκλογικές νίκες και οι περίοδοι των μεγάλων υποσχέσεων έχουν παρέλθει και πως αυτές οι εποχές αποτελούν πλέον...  όνειρο εκλογικής νυκτός.

"ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΣ" ΠΟΛΕΜΟΣ & "ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ" ΕΙΡΗΝΗ

"Η αγορά ομολόγων από τη Fed δεν θα λύσει τα προβλήματα των ΗΠΑ. Ήδη έχουν ρίξει αμέτρητα λεφτά στην οικονομία (και) τα αποτελέσματα είναι ασήμαντα" - Σόιμπλε Υπουργός Οικονομικών Γερμανίας (σχετικά με το Πρόγραμμα Νομισματικής χαλάρωσης της Fed) - συνέντευξη στο γερμανικό κανάλι ZDF - Εφημ. Ναυτεμπορική

Κάποτε οι λαοί ανα τον κόσμο επιδίδονταν σε διάφορα είδη πολέμων προκειμένου να διασφαλίσουν την κυριαρχία τους. Άλλοτε η αιτία ήταν μια γυναίκα (Τρωικός Πόλεμος), άλλοτε θρησκευτικές ελευθερίες (Τριακονταετής Πόλεμος), άλλοτε ιμπεριαλιστικές εμμονές (1ος & 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος) και άλλοτε για λόγους ανεξαρτησίας (Αμερικανική Ανεξαρτησία). Στον 21ο αιώνα ένα νέο είδος πολέμου γεννιέται, ένα είδος του οποίου οι νίκες ή ήττες δεν πραγματοποιούνται στα πεδία των μαχών αλλά μέσα σε χρηματιστήρια - αρένες και σε συνόδους κορυφής. Σαν άλλοι αρχιστράτηγοι, οι τραπεζίτες μαζί με μεγαλοεπενδυτές και υπουργούς οικονομικών, καθένας με ατομική ατζέντα, αντιμάχονται μεταξύ τους για την επικράτηση ενός κυρίαρχου παγκόσμιου οικονομικού μοντέλου, με κύρια όπλα πάντα τα spreads και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες. 

Φυσικά όλα αυτά μοιάζουν πολύ ρομαντικά και ξεπερασμένα, σαν ένα κομμάτι από κάποιο επικό μυθιστόρημα του Τολστόι, όμως πέρα για πέρα αληθινά. Όταν στις αρχές του 2010 όλη η Ευρώπη και το ΕΥΡΩ βρισκόταν στο χείλος μιας δημοσιονομικής κρίσης (εφάμιλλης της Αμερικανικής του 2008), λόγω της Ελλάδας, όλοι μιλούσαν για ένα πόλεμο κρυφό από τα γνωστά - άγνωστα hegde funds που είχε σαν σκοπό την έντονη κερδοσκοπία και την αποδυνάμωση του ΕΥΡΩ. Με την παρέμβαση και του IMF στην περίπτωση της Ελλάδας, τουλάχιστον για ένα 5μηνο, η Ευρώπη εισήλθε σε μια φάση δημοσιονομικής ειρήνης η οποία και συνοδεύτηκε από θετικά αποτελέσματα τριμήνου για τις βιομηχανίες της Γερμανίας, την ανάκαμψη του ΕΥΡΩ και την αποκλιμάκωση των ελληνικών spreads μέχρι και στο επίπεδο των 665 μ.β.. Ακόμα και ο πανευρωπαϊκός χρηματιστηριακός δείκτης FTSEurofirst 300 ανέκαμψε ελαφρά καλύπτοντας την χασούρα του 11% της αξίας του που είχε χάσει από την αρχή του 10'. Φυσικά όπως η ιστορία έχει διδάξει και στο παρελθόν, όλα αυτά θα ήταν εύθραυστα και πολύ σύντομα τα λόγια των διαφόρων Κασσάνδρων θα επιβεβαιώνονταν.

Η αρχή έγινε και πάλι από την Ελλάδα. Στα τέλη του του 2ου τετραμήνου και λίγο πριν ανακοινωθούν τα αποτελέσματα για την οικονομία, η φήμη ότι ο στόχος για τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού υστερούν κατά 2,3 δις. αρχίζει και έχει ξανά αλυσιδωτές αντιδράσεις στην οικονομία και στην Ευρώπη, καθώς τα επισφαλή και πάλι ελληνικά γραμμάτια σφίγγουν περισσότερο την στρόφιγγα χρηματοδότησης ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από τις τράπεζες της ευρωζώνης. Το αποκορύφωμα θα έρθει, φυσικά, με την έκθεση της Eurostat που κάνει λόγω για αναθεώρηση του ελλείμματος του 09' προς τα πάνω, περίπου στο 14 - 15%. Αν και η υπογραφή των μνημονίων συνεργασίας και επενδύσεων με Κίνα και Ντουμπάι είχαν σαν σκοπό να αντισταθμίσουν την εν λόγω αρνητικότητα, το πράγμα χειροτέρευσε καθώς πλέον η κρίση χρέους εξαπλώνεται και σε αλλά ελλειμματικά κράτη όπως Ισπανία και Πορτογαλία ενώ τα spreads των 10ετών ομολόγων κλιμακώνονται (έχουν φτάσει αισίως τις 923,15 μ.β. - 16:15 μ.μ.).

Πλέον μπαίνει στα σκαριά το σενάριο για την ίδρυση ενός παγκόσμιου μοντέλου οικονομικής σταθερότητας στα πρότυπα του παλαιού Bretton Woods. Επειδή όμως το εν λόγω σύστημα προϋποθέτει την ύπαρξη ενός ενιαίου νομίσματος αναφοράς, στην παρούσα φάση της ύφεσης κανένα κράτος δεν είναι διατεθειμένο να ανατιμήσει το νόμισμά του καθώς έτσι θα χάσει σε ανταγωνιστικότητα. Όλοι είδαμε το παράδειγμα της Κεντρικής τράπεζας της Ιαπωνίας που επενέβη  στην αγορά συναλλάγματος για να ανακόψει την ανατίμηση του γιεν καθώς και την επιμονή της Κίνας να αγοράζει σε μεγάλες ποσότητες αμερικανικά ομόλογα για να κρατήσει το δολάριο σε υψηλά επίπεδα και το γιουάν σε χαμηλά. Η Αμερική από την άλλη, γνωρίζοντας πολύ καλά το παιχνίδι του καπιταλισμού, μέσω της Fed προχώρησε σήμερα σε ένεση ρευστότητας ύψους 600 εκατ. συνεχίζοντας έτσι την νομισματική της χαλάρωση και αναγκάζοντας σε νέο ράλι ανατιμήσεων το ΕΥΡΩ. Και φυσικά ο πόλεμος, νομισματικός αυτή την φορά, μόλις έχει αρχίσει...

Το ζητούμενο στην προσεχή σύνοδο των G20, εκτιμώ, πως θα είναι κατά κύριο λόγο η εύρεση μιας δημοσιονομικής ειρήνης καθώς η Ευρώπη και συγκεκριμένα η ΕΚΤ όσο είναι προσηλωμένη στην κάλυψη των εγγυήσεων των ελληνικών ομολόγων και την διατήρηση των ευρωπαϊκών επιτοκίων στο 1% έχει χάσει το παιχνίδι της επεκτατικής νομισματικής και πλέον το βάρος πέφτει στην δημοσιονομική πολιτική των περικοπών δημοσίων δαπανών και την κλιμάκωση φορολογικών μέτρων. Άλλωστε, η επίτευξη μιας δημοσιονομικής ειρήνης στην Ευρώπη θα φέρει την απαιτούμενη ανάκαμψη στο εσωτερικό της ευρωζώνης και έπειτα την μετατροπή του ΕΥΡΩ σε νόμισμα σταθερό και δυνατό. Όπως έχει δηλώσει και στο παρελθόν ο νομπελίστας οικονομολόγος Μίλτον Φρίντμαν, ένα δυνατό νόμισμα φανερώνει μια πολιτική συνοχή και σταθερότητα για το κράτος που εκπροσωπεί και συνεπώς θα δώσει το ισχυρότερο κίνητρο για τους επενδυτές στο να επενδύσουν επάνω του. Διότι στην τελική η οικονομία δεν είναι εξισώσεις και τεχνικές αναλύσεις αντιθέτως είναι καθαρά ψυχολογία και τακτική διπλωματία.

ΧΘΕΣ... ΣΗΜΕΡΑ... ΑΥΡΙΟ...

"Καλύτερα ένα άθλιο τέλος παρά μια αθλιότητα χωρίς τέλος..."

Καρλ Μαρξ (Σύσταση 1ης Σοσιαλιστικής Διεθνούς - Παρίσι 1864)

Χθες... η Ελλάδα ζούσε μια περίοδο ψεύτικης ευημερίας, με ανοδικά κινούμενο χρηματιστήριο, ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο, συνεχώς αυξανόμενα αστικά κέντρα, έναν ασταμάτητα διογκούμενο δημόσιο τομέα και παράλληλα, αλλά μυστικά, ένα αυξανόμενο δημόσιο χρέος και έλλειμμα. Χθες... η Ελλάδα ζούσε σε μια ουτοπία όπου η πλειοψηφία του πληθυσμού ήταν βολεμένη σε δημόσιες θέσεις δήθεν προσφέροντας υπηρεσίες που προήγαγαν το συμφέρον του πολίτη, με αντάλλαγμα την συνεχόμενη εναλλαγή των 2 ισχυρών πολιτικών κομμάτων της χώρας στην εξουσία. Χθες... η Ελλάδα υιοθετούσε την "σκληροπυρηνική" κευνσιανή οικονομική πολιτική (με κύριο εκφραστή της τον Ανδρέα Παπανδρέου) ότι κρατικός παρεμβατισμός στην αγορά είναι επιτακτικός και με αιχμή του δόρατος την δημοσιονομική πολιτική, κρατικοποιήσεις ευνοούνταν, δημόσιες δαπάνες αυξάνονταν και με την παράλληλη αύξηση των επιτοκίων μειώνονταν τα κίνητρα για ιδιωτική επένδυση. Χθες... η Ελλάδα ήταν μια χώρα με υψηλή ιδιωτική κατανάλωση, μια χώρα όπου οι τράπεζες δάνειζαν χωρίς ιδιαίτερες εγγυήσεις, μια χώρα με υψηλά επίπεδα πληθωρισμού, μια χώρα όπου τελικώς κατανάλωνε χωρίς να παράγει.

Σήμερα... οι μάσκες έπεσαν. Δημόσιο χρέος στο 130% του ΑΕΠ, έλλειμμα πάνω από το 12% του ΑΕΠ, ένας δημόσιος τομέας χρεοκοπημένος και μια πολιτική σκηνή σε κρίση αξιών. Σήμερα... η εθνική αξιοπιστία στο μηδέν και μια περίοδο οικονομικής δικτατορίας ξεκινά με την επονομαζόμενη "τρόικα". Σήμερα... μια καινούργια εποχή ξεκινά όπου οι μισθοί μειώνονται, οι συντάξεις εξαφανίζονται και το έδαφος για έστω και κάποια υποτυπώδη ιδιωτική επένδυση χάνεται. Σήμερα... η κυβέρνηση παίρνει μέτρα που θα έπρεπε να πάρει σε περίοδο ευημερίας και προχωρά σε συρρίκνωση του δημοσίου τομέα με την ελπίδα ότι θα μπορέσει να εξοικονομήσει λεφτά για να καλύψει το τεράστιο δημόσιο χρέος. Σήμερα... η Ελλάδα κινείται σε τροχιά αποκρατικοποιήσεων και οικονομικής αποκέντρωσης την στιγμή που η Ευρώπη, μέσω και δήλωσης του Προέδρου της κου Φαν Ρόμπει, μπαίνει σε ένα κύκλο συγκεντρωτικής οικονομικής πολιτικής και οικονομικής λογοκρισίας όσο αφορά τις εκθέσεις διεθνών οίκων αξιολόγησης. Σήμερα... η Ελλάδα είναι πλέον το μαύρο πρόβατο της ευρωζώνης (ένας από τους κύριους υπαίτιους, κατά την άποψη των κοινοτικών μας εταίρων, για την κατρακύλα του ΕΥΡΏ) και με επίπεδα spread πιο πάνω και από 'κείνα του Ιράκ, αποτελεί παράδειγμα προς αποφυγή για κάθε θεσμικό επενδυτή παγκοσμίως γεγονός και που οδήγησε τελικά στον δανειστικό αποκλεισμό της από τις αγορές και την κατάληξή της σε επιτήρηση από το Νο1 καπιταλιστικό όργανο, διεθνώς, το ΔΝΤ.

Αύριο... τα πράγματα ίσως να είναι κακά αλλά τουλάχιστον δεν θα είναι χειρότερα. Τεχνικώς, η Ελλάδα έχει χρεοκοπήσει μιας και δεν δανείζεται από τις αγορές αλλά μόνο από το ΔΝΤ και την ΕΚΤ. Αύριο... ενδεχομένως να δούμε την ιδιωτική πρωτοβουλία, σε επίπεδο επενδύσεων, να βγαίνει από τον λήθαργο της οικονομικής ύφεσης και να παίρνει τα ηνία για την πορεία της οικονομικής ανάκαμψης. Αυτό που γίνεται τώρα με τις αποκρατικοποιήσεις, εάν γίνει μαζί με την χάραξη ενός συμπαγούς αναπτυξιακού πλαισίου τότε ίσως φανεί φως στην ομίχλη. Αύριο... ο πολίτης θα έχει βγει από την ψευδαίσθηση των ξύλινων πολιτικών λόγων και ψεύτικων υποσχέσεων για ένα καλύτερο αύριο, θα έχει σκεπτόμενη και συνειδητοποιημένη ψήφο καθώς επίσης και έντονο αίσθημα αυτάρκειας και όχι υπερκαταναλωτισμού. Ο επιχειρηματίας θα φροντίσει να κάνει επενδύσεις που να έχουν αναπτυξιακό ορίζοντα και όχι σκοπό αισχροκερδής μέσω προσφοράς υπερτιμημένων προϊόντων. Και τέλος αύριο... το κράτος θα μάθει να είναι προστάτης και ρυθμιστής της αγοράς (μιας αγοράς που θα προάγει την ανταγωνιστικότητα, την διαφάνεια στις συναλλαγές αλλά και θα παρέχει πάντα εύφορο έδαφος για καινούργιες επενδύσεις) και όχι πηγή σκανδάλων και πολιτικών συνδικάτων που θα κινούν την αγορά ανάλογα με τα συμφέροντά τους.

Όλα αυτά που περιγράφω μπορεί να ακούγονται ουτοπικά και ανέφικτα όμως μπορούν να γίνουν πέρα για πέρα αληθινά. Και θα το επιτύχουμε αυτό εάν, τελικώς, αποδεχτούμε ότι έχουμε, κατά κάποιο τρόπο, ήδη χρεοκοπήσει οπότε αυτό που θα πρέπει να κοιτάξουμε είναι το μέλλον και όχι το παρόν. Το να ζούμε με την ιδέα ότι κάποια στιγμή θα πτωχεύσουμε και ότι προς το παρόν επιβιώνουμε με τα μέτρα σταθερότητας είναι αυτό ακριβώς που περιέγραψε και ο Μαρξ το 1864 ότι ζούμε μια αθλιότητα χωρίς τέλος. Ας αποδεχτούμε τελικά την χρεωκοπία μας και ας κοιτάξουμε πως θα μπορέσουμε να ανακάμψουμε μέσα από μία κρίση, εν τέλη, όχι οικονομική αλλά κρίση πολιτικών και ηθικών αξιών. Η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία... 

(Πηγή εικόνας E-GNOMI.COM)