ΗΜΕΡΑ ΕΥΡΩ-ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΩΝ

"Στόχος είναι και πιστεύουμε ότι θα συνεχίσουμε να δανειζόμαστε απρόσκοπτα από τις αγορές. Το μήνυμα σήμερα είναι ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το σύνολο των χωρών έχει, ήδη, αναγνωρίσει τις προσπάθειες που κάνει η χώρα, ιδιαίτερα μετά από τα αποτελέσματα εκτέλεσης του Προϋπολογισμού για το πρώτο τρίμηνο του 2010"

Απόσπασμα απο δηλώσεις του Υπουργού Οικονομίας κου Παπακωνσταντινου στις 11/04/2010 (πηγή Εφημερίδα "Καθημερινή")

Σε ημέρα γιορτής για το πρώτο βήμα διάσωσης του ΕΥΡΩ, μέσω της αντιμετώπισης της κρίσης της Ελλάδος, τείνει να γίνει η σημερινή. Ύστερα και από την τηλεδιάσκεψη που είχαν οι Υπουργοί Οικονομικών των χωρών της ευρωζώνης και μέλη του Eurogroup, συμφώνησαν, εν τέλει, σε ένα ενιαίο σχέδιο χρηματοδότησης του ελληνικού χρέους. Το σχέδιο μεταξύ άλλων προβλέπει την παροχή 3ετούς δανείου στην Ελλάδα ύψους 30 δισ. ευρώ με επιτόκιο 5%, σταθερό για τον 1ο χρόνο, ενώ τα ποσά που θα χορηγηθούν τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθούν με βάση το τότε υπάρχον οικονομικό τοπίο. Ενδεικτικά, στο δάνειο θα συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη της ευρωζώνης και το ύψος παροχής της κάθε χώρας θα καθορίζεται από την συμμετοχή της ως κεφάλαιο στην ΕΚΤ. Φυσικά αν αναλογιστούμε ότι το κριτήριο αυτό έχει να κάνει με το ύψος του ΑΕΠ της εκάστοτε χώρας τότε αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του δανείου θα είναι από την Γερμανία. Συμπληρωματικά στα παραπάνω, το ποσό του τελικού δανεισμού θα συμπληρωθεί με την προσθήκη 15 δισ. ευρώ από το ΔΝΤ (με επιτόκιο περίπου 2,8%), ως μέρος της αρχικής συμφωνίας του σχεδίου σταθερότητας και το οποίο όριζε σαν ποσοστό συμμετοχής στον δανεισμό της Ελλάδας, 2/3 από την ευρωζώνη και 1/3 από το ΔΝΤ.

Σε κατάσταση αναμονής μέχρι και αύριο μπαίνουμε πλέον μέχρι να δούμε και τις οριστικές γραμμές του συγκεκριμένου συμφώνου αλλά να δούμε και την αντίδραση των αγορών. Μέχρι στιγμής το μόνο πράγμα που ακούγεται σαν feedback από την ανακοίνωση αυτή, είναι κυρίως ευχαριστίες και καλά λόγια από μεριάς υπουργών και του Προέδρου της Κομισιόν για τον αποτελεσματικό συντονισμό στην λήψη της, εν λόγω, απόφασης. Σε αυτό το σημείο θα τολμήσω να κάνω μία πρόβλεψη... ενδεχομένως και εάν και εφόσον το επιλέξει η Ελλάδα, να γίνει μέσα στον χρόνο ενεργοποίηση του 3ετούς αυτού δανείου και έτσι να μπορέσει η χώρα μας να δανειστεί για να καλύψει της ταμειακές της ανάγκες.  Οι πιστωτές μας θα καθησυχαστούν, τα spreads και τα CDS spreads θα υποχωρήσουν, το ΕΥΡΩ θα ανακάμψει και η Ελλάδα για άλλη μια χρονιά θα βγει καθαρή. Στον δεύτερο χρόνο φήμες θα ξανά οργιάσουν ότι το χρέος δεν μειώνεται απλά ανακυκλώνεται και ενδεχομένως να διογκώνεται με αποτέλεσμα και πάλι οι πιστωτές να ανησυχούν, τα spreads να εκτινάσσονται και πάλι στα ύψη και το ΕΥΡΩ να μπαίνει και πάλι σε τροχιά αμφισβήτησης. Και να εξηγήσω το γιατί...

Ο δανεισμός θα γίνει σε επιτόκιο 5% το οποίο, όλως τυχαίως..., απέχει μόλις 1,23 ποσοστιαίες μονάδες απο το επιτόκιο που επικρατούσε σε ελληνικούς ομολογιακούς τίτλους πριν από 1,5 μήνα δηλ. 6,23% και το οποίο οι περισσότεροι κυβερνητικοί και οικονομικοί παράγοντες το θεωρούσαν σκέτη τοκογλυφία. Συνεπώς δεν πρόκειται για δανεισμό με ευνοϊκότερους όρους μιας και το κόστος δεν έχει μεταβληθεί σημαντικά. Επίσης το γεγονός ότι με παρόν πακέτο μέτρων που έχει επιβάλει η Κομισιόν δεν υπάρχουν σημάδια ουσιαστικής ανάπτυξης τουλάχιστον για τα επόμενα 3 χρόνια, σημαίνει ότι δανειζόμαστε, με υψηλό και πάλι κόστος, ενώ στην ουσία δεν μπορούμε να παράγουμε με αποτέλεσμα να μεγαλώνουν τα ελλείμματα και έτσι να διογκώνεται και το χρέος μακροπρόθεσμα. Αυτό θα δημιουργήσει δυσμενέστερες συνθήκες στο ελληνικό οικονομικό τοπίο και εν τέλη, εάν τηρηθεί πιστά η συμφωνία για τα μελλοντικά ποσά δανεισμού, θα αυξήσει το επιτόκιο τουλάχιστον κατά 2%. Από την άλλη έχουμε το ΔΝΤ που δίνει δάνειο 15 δισ. ευρώ με 2,8% επιτόκιο για 3 χρόνια. Αυτό είναι αρκετά δελεαστικό (και πιο γρήγορο σε διαδικασίες) αλλά και εδώ απαιτούνται θυσίες. Αν όχι σε μισθολογικά θέματα, σε θέματα όμως με το ασφαλιστικό και τις συντάξεις σίγουρα θα έχουμε αναπροσαρμογές μεγάλες και το σίγουρο είναι ότι το ΔΝΤ θα έρθει με συγκεκριμένη ατζέντα. Όπως και να 'χει το ζήτημα και πάλι η Ελλάδα έχει εγκλωβιστεί σε ένα δίχτυ βαθειάς νομισματικής και τελικώς δημοσιονομικής εξάρτησης από το εξωτερικό.

Εν κατακλείδι, ποια θα μπορούσε να ήταν η λύση; Στην προκειμένη περίπτωση, κατά την γνώμη μου, δεν υφίσταται καμία άριστη λύση. Το σίγουρο είναι ότι και οι 2 περιπτώσεις , Ε.Ε. και ΔΝΤ, κρύβουν παγίδες και θα πρέπει να αποτελέσουν μόνο λύσεις έσχατης ανάγκης. Πρέπει σίγουρα η Ελλάδα και η κυβέρνηση να μπορέσει έστω και τώρα να δημιουργήσει έδαφος για, έστω και απειροελάχιστη, ανάπτυξη και να θέσει σαν στόχο να καλύψει πρώτα το έλλειμμα και μετά το χρέος της. Μια χώρα που δεν παράγει τίποτα και δεν καλύπτει τα ελλείμματα της ενώ, συγχρόνως, δανείζεται με υψηλό επιτόκιο το μόνο που καταφέρνει είναι να καλύψει μέρος του παλαιού χρέους και να το αντικαθιστά με ένα άλλο  υψηλότερο (απόρροια του υψηλότερου επιτοκίου). Άρα ας εκμεταλλευτούμε την συμφωνία αυτή αλλά με όρους δημοσίων σχέσεων (να εκμεταλλευτούμε τον απόηχο της συμφωνίας) έτσι ώστε να πετύχουμε χαμηλότερα επίπεδα spreads για τον επόμενο μήνα, αλλά και παράλληλα να δημιουργήσουμε και το κατάλληλο έδαφος για ανάπτυξη έτσι ώστε να μετατρέψουμε τον δανεισμό σε αποτελεσματικό μέτρο για την κάλυψη του χρέους και τον δραστικό περιορισμό των ελλειμμάτων. Η σημερινή μέρα είναι μια μέρα καθαρά ευρώ-ευχαριστιών όπου όλα τα κράτη μέλη έκατσαν μαζί σε ένα τραπέζι και συνέβαλαν προκειμένου να σωθεί, έστω και προσωρινά, το ενιαίο νόμισμα. Ας ελπίσουμε ότι και η Ελλάδα θα μπορέσει επιτέλους να διαχειριστεί έξυπνα το όπλο για τον δανεισμό της που αυτήν την φορά εμφανίζεται γεμάτο. 

(Πηγή εικόνων "Καθημερινή")

An Ιnconvenient... Financial... Truth

"Ο καλπασμός του spread πάνω από τις 400 μ.β. δεν δικαιολογείται από λεπτομέρειες. Ίσως κρύβει κάτι πολύ σημαντικό, όπως ίσως η συνολική αμφισβήτηση του ευρώ από ορισμένους κύκλους, ή της ικανότητας της Ελλάδας να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της έστω και με μεγάλο κόστος"

Εφημερίδα "Ναυτεμπορική" (08/04/2010)

Τί και αν οι ευρωπαίοι εταίροι μας συμφώνησαν σε ένα ενιαίο σχέδιο πλεύσης; Τί και αν μετά και την προσθήκη του ΔΝΤ στην κουβέντα επήλθε πρόσκαιρη ανάκαμψη στις χρηματαγορές και εκτόνωση στα spreads; Όλα ήταν "μάταια" και μπαλώματα σε μια κατάσταση που, απ' ότι φαίνεται, είναι ένας φαύλος κύκλος. Όλα συνηγορούν στο γεγονός ότι τελικά η Ελλάδα θα πληρώσει πολύ ακριβά την ασυνέπειά της και αυτό διότι τώρα δεν αντιμετωπίζει τους σκεπτικιστές ευρωπαίους ηγέτες της κομισιόν, αλλά και το κύμα κερδοσκοπίας μέσω των συμβολαίων CDS, που κτύπησαν φλέβα χρυσού με το ελληνικό δημόσιο χρέος. Τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους εξάλλου. Η άκαμπτη στάση της Γερμανίας, η συνεχής υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τους ξένους οίκους αξιολόγησης, τα συνεχή αρνητικά δημοσιεύματα του ξένου τύπου και το κερασάκι στην τούρτα, οι φήμες που θέλουν παράγοντες της κυβέρνησης να διαρρέουν προς τα έξω αρνητικές πληροφορίες περί αδυναμίας της Ελλάδος να χρηματοδοτήσει το χρέος της. Όλα αυτά όχι μόνο αναιρούν το ήδη εύθραυστο κλίμα ,που δημιουργήθηκε ύστερα από την συμφωνία της Κομισιόν γύρω από το σχέδιο στήριξης, αλλά εντείνουν  ακόμα περισσότερο το έδαφος για κερδοσκοπικές επιθέσεις απέναντι στην Ελλάδα και εν τέλη στο ίδιο το ΕΥΡΩ.

Ας ξεκινήσουμε από το σχέδιο σταθερότητας. Ουσιαστικά νικητής από την σύνοδο κορυφής δεν ήταν ούτε η ίδια η Ε.Ε., ούτε ο Παπανδρέου, ούτε και ο Σαρκοζί. Ήταν μία καθαρή νίκη της Μέρκελ και του Γερμανικού άξονα που θέλει την Γερμανία, να διατηρεί τα προκλητικά πλεονάσματα στα ισοζύγια πληρωμών της, την Ελλάδα να συνεχίζει να είναι ένα "σκυλί" πεινασμένο στα πόδια των Γερμανών και το ΔΝΤ να παίρνει δειλά δειλά κομμάτι από την νομισματική μερίδα της Ο.Ν.Ε.. Το εν λόγω σχέδιο ουσιαστικά κλείνει το μάτι σε εξωκοινοτικούς οργανισμούς, όπως το ΔΝΤ, να παρέμβουν σε χώρα κράτος μέλος και να δώσουν στήριξη σε ξένο νόμισμα και ενδεχομένως να επιβάλουν μέτρα που θα αντιβαίνουν στην δημοσιονομική και νομισματική προσαρμογή της ευρωζώνης. Με δεδομένο και  το γεγονός ότι κάθε προσφυγή στο ΔΝΤ, εμμέσως, απαιτεί την έγκριση των αμερικανών (καθότι έχουν δικαίωμα VETO σε κάθε έκκληση χρηματοδότησης), αμέσως καταλαβαίνουμε ότι μπαίνει και ξένος στα χωράφια μας... Το σίγουρο είναι ότι όλη αυτή η κατάσταση θα επηρεάσει έντονα την εμπιστοσύνη της παγκόσμιας αγοράς απέναντι στο ΕΥΡΩ (η ισοτιμία είναι 1,3308$) και που ενδεχομένως να οδηγήσει σε οριστική πτώση του. Αυτό είναι ένα λογικό σενάριο καθώς, όπως έχει επισημάνει και στο παρελθόν ο νομπελίστας οικονομολόγος Μίλτον Φρίντμαν, οι θεσμικοί επενδυτές προτιμούν να επενδύσουν σε ένα νόμισμα το οποίο διακρίνεται από σταθερότητα συναλλαγματική αλλά και πολιτική. Στην περίπτωση του ΕΥΡΩ μάλλον δεν ισχύει κάτι τέτοιο, καθώς όσο η Κομισιόν ταλαντεύεται ανάμεσα σε 2 άξονες οικονομικής πολιτικής και αναλώνεται σε παιχνίδια πολιτικής τακτικής και ελιγμών και δεν υιοθετεί μία ενιαία στάση, αποδυναμώνει το ίδιο το νόμισμα. Η ενδεχόμενη, υποθετικά, πτώχευση της Ελλάδος θα επιταχύνει την διαδικασία απαξίωσης του ΕΥΡΩ.

Από την άλλη μεριά, αυτήν των κερδοσκόπων, έχουμε τα παιχνίδια που στήνονται με τα περίφημα CDS spreads (βλέπε άρθρο ΠΕΡΙ SPREADS...) που έχουν πάρει την ανηφόρα την στιγμή που η Ευρώπη διχάζεται. Ενδεικτικά αναφέρω ότι βάσει στοιχείων της έκθεσης της CMA για τα ελληνικά ασφάλιστρα δημοσίου χρέους, η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις δέκα πίο επικίνδυνες από μεριάς χρέους. Συγκεκριμένα το spread  για την Ελλάδα ανέρχεται στις 335 μ.β. για το 1ο τρίμηνο του 2010 ενώ σήμερα σκαρφαλώνει στο επίπεδο των 448 μ.β. (που σημαίνει ότι για κάθε 10 εκατ. ευρώ χρέους το ασφάλιστρο είναι 448.000 ευρώ) και είναι η μοναδική χώρα κράτος μέλος της Ε.Ε. που συγκαταλέγεται στην, εν λόγω, λίστα. Φυσικά είναι λογικό να υποθέσει κανείς ότι με την αβεβαιότητα των αποτελεσμάτων που θα έχει ενδεχόμενη εφαρμογή του σχεδίου σταθερότητας, την συνεχή υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από ξένους οίκους, τα spreads να ανέβουν ακόμα περισσότερο αφού η υπάρχουσα κατάσταση δίνει την κατάλληλη δικαιολογία σε κερδοσκοπικά funds να πιέσουν τα επίπεδα των συμβολαίων CDS ακόμα περισσότερο.

Όλα αυτά έδωσαν και θα συνεχίσουν να δίνουν τροφή σε κερδοσκόπους να διαιωνίζουν μία κατάσταση τοξική για την αγορά. Πολύ αργά ο κος Τρισέ παρενέβη και επεσήμανε ότι θα γίνει δεκτή η κατάθεση ομολόγων χαμηλής πιστοληπτικής αξίας από την ΕΚΤ και ότι θα καταρτισθεί όργανο αξιολόγησης των ευρωπαϊκών οικονομιών και του ΕΥΡΩ. Ο λύκος πλέον έχει μπει μέσα στο χωράφι και κατατρώει ότι μπορεί και όσο είναι ελεύθερος. Το ΕΥΡΩ κινδυνεύει και όλοι υποκλίνονται στα πόδια της καγκελαρίου Μέρκελ η οποία απ' ότι φαίνεται θα είναι ο επόμενος Ιούλιος Καίσαρας που θα μετατρέψει την Ο.Ν.Ε. από δημοκρατική νομισματική ένωση σε δικτατορία νομισματικής και δημοσιονομικής προσαρμογής με τα γερμανικά στάνταρ. Όπως ο Al Gore στο Inconvenient Truth κατέθεσε τις ανησυχίες του πληθυσμού για το περιβάλλον, έτσι και εδώ η αγορά δείχνει το αντίστοιχο inconvenient financial truth για τα γεγονότα που διαδραματίζονται. Η αλήθεια μπορεί να πονάει αλλά επιμονή της Ε.Ε. να ικανοποιήσει τα καπρίτσια του εκάστοτε ηγέτη και να παραβλέπει τα πραγματικά προβλήματα στο εσωτερικό της, θα την οδηγήσει σε αδιέξοδο και όταν φτάσει εκεί οι αποφάσεις που θα πάρει μπορεί να είναι οι σωστές αλλά θα είναι αργά, το ΕΥΡΩ θα είναι παρελθόν...

(Πηγή εικόνων "Ναυτεμπορική")

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ DEBATE

«In Greece ouzo and olives have given way to debt and downgrades…»
Περιοδικό Economist (01/01/2010)

Τους τελευταίους μήνες έχει παρατηρηθεί μία έντονη κριτική γύρω από την οικονομική πολιτική της Ελλάδας και το κατά πόσο αυτή ανταποκρίνεται στα στάνταρ της Ο.Ν.Ε.. Μιλάμε φυσικά για την περιβόητη εφημερίδα των Financial Times που τον τελευταίο καιρό, έχει επιδοθεί σε μια ανελέητη κριτική απέναντι στην ελληνική οικονομία και κυρίως στην ικανότητά της να επιβιώσει μέσα στην Ο.Ν.Ε.. Τα ερωτήματα λοιπόν που τίθενται είναι, ποια συμφέροντα κρύβονται πίσω από την όλη συζήτηση και ποία η θέση της ελληνικής κυβέρνησης σχετικά με όλες αυτές τις κατηγορίες; Γιατί για άλλη μια φορά η αδράνεια απέναντι σε αυτά τα δημοσιεύματα είναι η άριστη λύση για την κυβέρνηση; Και, τέλος, ποία η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε αυτό τον πόλεμο σχολίων απέναντι στην Ελλάδα;

Ας τα πιάσουμε όμως με την σειρά. Φυσικά, είναι γνωστό ότι ποτέ η Αγγλική κυβέρνηση και γενικότερα το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είχαν καλούς δεσμούς, οικονομικής φύσεως τουλάχιστον, με την Ελλάδα οπότε, εκ πρώτης όψεως, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι μια πρωτοκλασάτη οικονομική εφημερίδα της Αγγλίας επιδίδεται σε μια σωρεία αρνητικών δημοσιευμάτων, σχετικά με τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας αλλά και με την χάραξη της εθνική μας οικονομικής πολιτικής. Ούτε έκπληξη αποτελεί και ο χρονικός ορίζοντας στον οποίο γίνεται ο πόλεμος αυτός και πιο συγκεκριμένα κατά την διάρκεια μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Να σημειώσουμε εδώ, φυσικά, ότι η Αγγλία όχι μόνο δεν αποτελεί κοινοτικό εταίρο στην ευρωζώνη, αλλά αποτελεί και έναν από του πιο ισχυρούς πολέμιους του ΕΥΡΩ. Τα συμφέροντα λοιπόν που εξυπηρετούνται εδώ, μπορούν να προκύψουν εύκολα αν σκεφτούμε ότι τα, εν λόγω, δημοσιεύματα εντείνουν την κριτική τους ιδιαίτερα ύστερα από την βόμβα της οικονομίας του Dubai και την ανικανότητα της μεγαλύτερης κατασκευαστικής εταιρίας της χώρας, Dubai World, να αποπληρώσει κρατικά δάνεια μιας δεκαετίας (ίσως… και παραπάνω). Το από πού προήλθαν αυτά τα δάνεια και το ποίας εθνικότητας τράπεζες έχουν σημαντικά οικονομικά συμφέροντα με το Dubai, είναι εύκολο, να το καταλάβει κανείς…

Από την άλλη τώρα, στην Ευρωζώνη, είναι αρκετά γνωστό το γεγονός ότι από τότε που δημιουργήθηκε το ΕΥΡΩ, τείνει χρόνο με τον χρόνο να επισκιάσει τα πιο ακριβά νομίσματα του πλανήτη, την στερλίνα και το δολάριο. Δεν ήταν και λίγοι εκείνοι που είχαν προτείνει (μεταξύ αυτών και ο Γάλλος πρόεδρος Σαρκοζί) την αντικατάσταση του δολαρίου από το ΕΥΡΩ σαν παγκόσμιο νόμισμα συναλλαγών. Πέρα όμως από αυτό, το γεγονός ότι μια χώρα εκτός ευρωζώνης «νοιάζεται» και «ανησυχεί» για το αν θα επιβιώσει η Ο.Ν.Ε. είναι τουλάχιστον τραγελαφικό. Άλλο ένα επίσης σημαντικό στοιχείο, είναι και το γεγονός ότι σε μια περίοδο όπου μεγάλες οικονομίες, όπως αυτή της Αγγλίας, με μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, προσπαθούν να αντλήσουν μεγάλα δανειακά κεφάλαια μέσω της έκδοσης κρατικών ομολόγων και έτσι αναπόφευκτα οδηγούμαστε σε ένα ανελέητο ανταγωνισμό στην δευτερογενή παγκόσμια κεφαλαιαγορά για το ποια χώρα θα επωφεληθεί περισσότερο. Η Ελλάδα μέσω του ομολόγου 10-ετούς διάρκειας, προσπαθεί να χρηματοδοτήσει ένα τεράστιο έλλειμμα (περίπου 13% του Α.Ε.Π.) και ένα ακόμα πιο τεράστιο δημόσιο χρέος (περίπου της τάξης του 125% του Α.Ε.Π.) έχοντας απέναντί της χώρες που δανείζονται με πολύ καλύτερους όρους είτε από το I.M.F. είτε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και εμφανίζονται περισσότερο αξιόπιστες πιστοληπτικά. Αυτό σε συνδυασμό με τον μέχρι τώρα καλπασμό του ΕΥΡΩ έναντι της στερλίνας και του δολαρίου καθώς και του σκανδάλου του Dubai, αποτέλεσε και τους κύριους παράγοντες που οδήγησαν την Αγγλία και τους Financial Times σε αυτή την «γκρίζα» διαφήμιση. Έτσι γινόμαστε μάρτυρες, τον τελευταίο καιρό, ενός μπαράζ αρνητικών δημοσιευμάτων, που αποτέλεσμα είχαν να εντείνουν ακόμα περισσότερο την ήδη διαταραγμένη εμπιστοσύνη ξένων θεσμικών επενδυτών ως προς τα ελληνικά ομόλογα και που έχει φυσικά σαν σκοπό (είναι προφανές πλέον) να χτυπήσει την ζώνη του ΕΥΡΩ χρησιμοποιώντας σαν όπλο τον πιο αδύναμο κρίκο της, την Ελλάδα. Διότι ας μην γελιόμαστε, περί αυτού πρόκειται ειδικά όταν υπάρχουν χώρες μέσα στην ευρωζώνη όπως Ιταλία και Ισπανία με δημόσιο χρέος 117% και 66% του Α.Ε.Π..

Από την πλευρά της Ελλάδας, τώρα, παρατηρείται μια αδράνεια απέναντι στην αρνητική δημοσιότητα που έχει πάρει το ζήτημα σχετικά με τα δημοσιονομικά μας. Η κυβέρνηση Παπανδρέου αντέδρασε, έστω και χλιαρά μέσω του Υπουργού Οικονομικών Κου Παππακωνσταντινού, αφού τα spreads των ελληνικών ομολόγων είχαν φτάσει στις +3.5% μονάδες βάσης έναντι του γερμανικού ομολόγου και αφού είχαν προηγηθεί 2 υποβαθμίσεις της Ελληνικής Οικονομίας από τους ξένους οίκους αξιολόγησης Standard & Poor’s και Fitch. Έτσι φτάσαμε στο σημείο να πάμε στην σύνοδο του ECOFIN τον Γενάρη με σκοπό να πείσουμε τους ευρωπαίους εταίρους μας ότι όχι μόνο δεν πρόκειται να χρεοκοπήσουμε αλλά και ζητιανέψουμε για βοήθεια. Τα πράγματα φυσικά έγιναν ακόμα πιο δυσμενή για την χώρα μας, όταν αποκαλύφθηκε ότι τα στοιχεία που έδωσε η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία σχετικά με το έλλειμμα και το χρέος ήταν πέρα για πέρα πλασματικά. Το αποτέλεσμα ήταν αναμενόμενο, η δυσπιστία έγινε οργή και τα spreads εκτινάχθηκαν στις +10% μονάδες βάσης . Ποια η στάση της Ελληνικής Κυβέρνησης; Αδράνεια. Σαφώς και θα έπρεπε να πούμε την αλήθεια, σαφώς και θα έπρεπε να παρουσιάσουμε τα πραγματικά νούμερα αλλά με τίποτα δεν θα έπρεπε να αφήσουμε δημοσιεύματα ισχυρών εφημερίδων του εξωτερικού να διαμορφώσουν ένα εχθρικό κλίμα απέναντι στην προσπάθεια της Ελλάδας να επιβιώσει μέσα από την κρίση. Η υπεράσπιση των εθνικών μας συμφερόντων, αποτελεί την κύρια βάση πάνω στην οποία ξεκινά η προσπάθεια βελτίωσης της οικονομίας μας και αυτό θα έπρεπε να ήταν το κύριο μέλημα της εκάστοτε κυβέρνησης και όχι το να κατακεραυνώνει την οικονομική πολιτική της προηγούμενης κυβέρνησης στην Κομισιόν . Εντούτοις είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι η παρούσα κυβέρνηση φαίνεται να εφαρμόζει την οικονομική πολιτική που έπρεπε να εφαρμόζεται εδώ καιρό σε περίοδο μεγάλων δημοσιονομικών ελλειμμάτων και ύφεσης και κατά συνέπεια φαίνεται, έστω και ελάχιστα, να έχει ανταπόκριση αυτό στην δευτερογενή αγορά ομολογιακών τίτλων με μικρή αύξηση στην ζήτηση ελληνικών κρατικών τίτλων 10-ετούς διάρκειας.

Όσο αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση και την στάση της απέναντι στο όλο θέμα, ήταν μάλλον παράξενη η στάση της, υπό το πρίσμα ότι ένα κράτος μέλος της ευρωζώνης απειλείται με χρεοκοπία και δέχεται βολές από μια χώρα που έχει σαν σκοπό να αποδυναμώσει το ΕΥΡΩ στην παγκόσμια οικονομία. Και τίθενται και εδώ τα εξής ερωτήματα: η Κομισιόν περίμενε να περάσουν 9 χρόνια για να καταλάβει ότι η Ελλάδα μπήκε με μαγειρεμένα νούμερα στην ευρωζώνη; Όταν το 2004 η κυβέρνηση Καραμανλή με την περίφημη απογραφή της ελληνική οικονομίας εμφάνιζε έλλειμμα πάνω από το 3% του Α.Ε.Π., γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση αρκέστηκε μόνο σε ένα καθεστώς ήπιας επιτήρησης; Πού ήταν τότε οι Financial Times ή οι ξένοι οίκοι αξιολόγησης; Το, εν λόγω, θέμα είχε περάσει απαρατήρητο τότε από τον διεθνή τύπο και το θέμα είναι τι άλλαξε από τότε και τώρα έχουμε οδηγηθεί σε ένα κλίμα έντονης ανασφάλειας και εχθρότητας; Μα φυσικά η κρίση. Όχι όμως έτσι όπως την εννοούμε αλλά υπό το πρίσμα του ανταγωνισμού για την εύρεση δανειακών κεφαλαίων. Γιατί περί αυτού πρόκειται πλέον, για μία κρίση εύρεσης δανειακών κεφαλαίων για την κάλυψη ελλειμματικών κενών στους κρατικούς προϋπολογισμούς των διαφόρων κρατών. Η στάση της Κομισιόν είναι τουλάχιστον απαράδεκτη όσο αφορά την στάση της απέναντι στα δημοσιεύματα των Financial Times και σχετικά με το ενδεχόμενο χρεοκοπίας της Ελλάδος. Δεν είναι δυνατόν μια χώρα μέλος και κοινοτικός εταίρος να αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο χρεοκοπίας και η Ο.Ν.Ε. να αρνείται να δώσει χέρι βοηθείας. Ποιος λόγος και η ύπαρξη τελικά μιας νομισματικής ένωσης όπως η Ο.Ν.Ε.; Η στάση της Κομισιόν θα έπρεπε από την αρχή αυτή της ιστορίας να είναι αφενός μεν καθησυχαστική απέναντι στα άλλα κράτη μέλη και αφετέρου υποστηρικτική απέναντι στην ελληνική προσπάθεια καταπολέμησης του ελλείμματος αλλά και ταυτόχρονα με άγρυπνο βλέμμα, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στις άλλες χώρες της ευρωζώνης που αντιμετωπίζουν δημοσιονομικά κενά.

Εν κατακλείδι, το γεγονός ότι η οικονομική πολιτική της Ελλάδος τα τελευταία 10 χρόνια ήταν ανεπαρκής είναι ευρέως αποδεκτό και καθόλου αμφισβητήσιμο. Από την άλλη όμως ας μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα, ειδικά μετά την μεταπολίτευση και την δεκαετία του 1980, υιοθέτησε την κευνσιανή άποψη, ότι οικονομική μεγέθυνση επιτυγχάνεται μέσω της πρόσκαιρης δημιουργίας ελλειμμάτων στον προϋπολογισμό, θεωρία που ασπαζόταν και ο Άγγλο-Αμερικανικός άξονας. Από την στιγμή όμως που υπεισέρχεται σε μια ένωση όπου στηρίζεται κατά κύριο λόγο στο πνεύμα του μονεταρισμού και στην ύπαρξη μίας ενιαίας τράπεζας – ρυθμιστή που επιβάλλει δημοσιονομική πειθαρχία και ανύπαρκτη εγχώρια νομισματική πολιτική, τότε καταφεύγοντας σε προσωρινές λύσεις για το έλλειμμα, το μόνο που καταφέρνει είναι απλώς να επιμηκύνει, μελλοντικά, την έκρηξη του δημοσίου χρέους. Και αυτό αποτελεί μια πολιτική που πολλά κράτη της ευρωζώνης πλήρωσαν ακριβά (π.χ. η Ιταλία με επίπεδα πληθωρισμού διπλάσια από εκείνα της Ελλάδας) και που πληρώνουν ακόμα πιο ακριβά τώρα. Στην όλη υπόθεση έρχεται και η πίεση των διεθνών μέσων ενημέρωσης που, εξυπηρετώντας συμφέροντα, προβαίνουν σε ένα πόλεμο αρνητικών σχολίων σχετικά με την κατάσταση της οικονομίας με απώτερο σκοπό να αποστρέψουν τα βλέμματα των ξένων θεσμικών επενδυτών από την αγορά των ελληνικών ομολόγων. Τελικά το αποτέλεσμα της όλης ιστορίας είναι ότι η Ελλάδα μπήκε σε ένα μακροοικονομικό debate με άλλες χώρες προκειμένου η καθεμία να κερδίσει, εν τέλει την εμπιστοσύνη – ψήφο – λεφτά, του εκάστοτε θεσμικού επενδυτή και να βρει έτσι διέξοδο από το τεράστιο δημόσιο χρέος και από την κρίση.

(Πηγή εικόνων "Ναυτεμπορική")